Obezitenin Tanımı

Yayın tarihi: 14.08.2006

Obezite’nin tanımı

 

Değişen moda akımları, şişmanlık ve incelik kavramlarını sürekli olarak yenilemektedir. 21. yüzyıl moda anlayışı aşırı kilolu insanların yaşlı göründüklerini ve zarafetlerini yitirdiklerini savunmaktadır.

 

Obezite gelişmiş ülkelerin orta ve az gelirli kesimlerinde, gelişmekte olan ülkelerin ise orta ve yüksek gelir düzeyli tabakalarında daha çok görülür. Çok yoksul kesimlerde ise pek görülmez. Şişmanlık ayrıca iş adamı, yüksek düzey bürokrat ve yöneticilerde de sık rastlanan bir durumdur. İş gereği sürekli yemek yeme alışkanlığı, sedanter (tekdüze) yaşam, stresli ortamlar, yetersiz egzersiz ve alkol kullanımı obezite gelişimini kolaylaştırır.

Latincede “Yemekten dolayı” anlamına gelen obezite hemen her yaşta görülür. Yaşla birlikte şişmanlık artar ve orta yaşta en ileri düzeye ulaşır. Bu durum ancak 55 yaşından sonra azalmaktadır.

Şişmanlık, kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir. Bunun en önemli nedenlerinden biri gebeliktir. Gebelik esnasında alınan kiloların bir kısmı doğumdan sonra verilemeyebilir. Kuşkusuz kadınların kilo almalarının diğer bir nedeni de östrojenin yağ dokusunu artırırcı etkisidir. Ayrıca fiziksel aktivitelerin yetersizliği ve toplantı günlerinde çeşitli ikramların yenmesi de şişmanlığın başlıca nedenleri arasındadır.

Obezite gelişmiş ülkelerin çoğunluğunda büyük bir ekonomik yük oluşturmaktadır. Koroner kalp hastalıklarının %30’unun ve yeni tanı koyulan tip 2 diyabet olgularının %75’inin temelinde obezite sorunu vardır.

 

Obezitenin nedeni yalnızca irade eksikliği değildir. Obezite çevresel ve genetik etkileşimleri olan ciddi bir hastalıktır.

 

Beden kitle indeksi (BKİ)

Vücuttaki yağ oranını ölçen yöntemler arasında klinik ortamda en çok kullanılanlar, boy ve ağırlığa dayanan yöntemlerle deri kıvrım kalınlığıdır. Klinik uygulamada en pratik olan Beden Kitle İndeksi (BKİ)’dir. BKİ, metre kareye düşen kilogram (kg)’dır. Burada hastanın kilosu, metre olarak boyunun karesine bölünür. Aynı boy ve tartı ağırlığı olan fakat, kas dokusu fazla olan bir sporcu ile yağ dokusu fazla olan obez bir kişi ayrı tutulmaktadır. Bu durum kas dokusunun gerçek değerini yansıtmasa da, yağ doku artımını gündeme getirdiğinden günlük pratiğe girmiştir.


Hasan Bey

Boyu 174 cm, kilosu 145

145/1.74 x 1.74 = 48

Beden Kitle İndeksi

(BKİ): 48

 

Ayşe Hanım

Boyu 160 cm, kilosu 96

96/1.60 x 1.60 = 37.5

Beden Kitle İndeksi

(BKİ): 37.5

 

BKİ’ye göre şişmanlık derecelendirilmesi

25-30 kg/m2     Hafif şişman

30-35 kg/m2     Şişman

35-40 kg/m2     İleri şişman

     40 kg/m2     Morbid şişman

 

Obezite teşhisinde kullanılan bir diğer ölçüm ise deri kıvrım kalınlığıdır. Bu ölçüm en sık triseps üzerinde, subskapular bölge, suprailiak bölge ve karın bölgelerinden yapılır. Deri kıvrım kalınlığı ölçümü bazı bakımlardan daha az hatalı sonuçlar vermektedir. Kaslarını çok geliştirmiş ağır yapılı bir sporcu, göreceli kilo ve BKİ ölçümlerinin her ikisiyle de şişman görülebilir. Ancak deri kıvrımı kalınlıkları ile şişman olmadığı ortaya konabilir. Deri kıvrımı kalınlığını ölçmek için özel pergeller kullanılır. Ölçüm yapılacak yer yeterli açıklıkta olmalıdır. Deri, ölçüm yapılacak yerden yaklaşık 1 cm uzakta baş ve işaret parmakları arasında, deri altı yağ dokusu ile birlikte tutularak bir kıvrım yapacak şekilde kaldırılır. Böylece deri, pergel uygulanacak yerde altındaki kaslardan uzaklaştırılmış olur. Deri pergelin uçları arasında sıkışmış durumdayken ibreden değer okunur.

Vücut empedansının ölçümü de oldukça pratiktir.

Çıplak ayakla iki elektroda basmak ve elektrodları vücuda yerleştirmekle vücut empedansı ölçülür. Empedansı belirleyen faktörler yağ, yağsız doku oranı ve vücut elektrolit oranlarıdır. Yağ dokusu arttığında, elektriksel geçirgenliği az olduğu için empedans artar. Bu ölçüm yukarıda resmi görülen cihaz ile yapılmaktadır.

BKİ değerlerinin 25’in üzerinde olması (BKİ > 25) ve bel çevresinin kadınlarda 80 cm, erkeklerde 94 cm’yi aşması, yaşam süresinin kısalmasını gösteren oranın artmasını, yandaş hastalıkların eklenmesini ve ekonomik yükün artmasını ifade etmektedir. Bu nedenle BKİ değerlerinin 25’in üzerinde olması (BKI = 25), obezite ve risk gruplarının tanımlanması için sınır değerler olarak kabul edilmelidir.

 

Özellikle bel çevresine alınan kilolar, obez kişinin sağlığı açısından büyük riskleri beraberinde getirmektedir.

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler