TÜRKİYE SOSYALİST FIRKASI

Yayın tarihi: 31.08.2006
TÜRKİYE SOSYALİST FIRKASI, 20 Şubat 1919’da İstanbul’da kurulan, Osmanlı Sosyalist Fırkası’nın devamı olan siyasî parti

TÜRKİYE SOSYALİST FIRKASI, 20 Şubat 1919’da İstanbul’da kurulan, Osmanlı Sosyalist Fırkası’nın devamı olan siyasî parti. Hüseyin Hilmi Bey’in 1910’da kurduğu ve daha sonra kapatılan Osmanlı Sosyalist Fırkası’nın devamı olarak Hilmi Bey’in başkanlığında kuruldu. Diğer kurucuları, Mustafa Fazıl (Çun), Hasan Sadi, Yüzbaşı Murat Bey ve Kaptan Hasan Bey’dir. Programında toplumun eşitsiz ve adaletsiz yapısının değiştirilmesi için, üretim ve dağıtım araçlarının devletleştirilmesini, toplumun belli başlı kuruluşlarında reformlar yapılmasını ve aynı görüşü paylaşan uluslararası kuruluşlarla işbirliğini öngörüyordu. Mütareke döneminde İstanbul’da yayımlanan tek gazete olan partinin yayın organı İdrak’ta, Damat Ferit Paşa’nın üçüncü kez hükûmeti kurmakla görevlendirilmesi üzerine, oluşturulan partilerarası muhalefet cephesinin bildirisi yayımlanınca gazete 28 Nisan 1919’da 33. sayısında kesin olarak kapatıldı. Fırkanın 20 Temmuz 1919’da yapılan Kongresi’nde tüzüğü yenilenip daimî başkanlığa Hüseyin Hilmi Bey seçildi. Kongre’den sonra işçiler arasında etkinliğini artıran fırka, Haliç’te Bahriye Nezareti’ne bağlı yerlerde 1.300 işçinin katıldığı grevlerin başarıyla sonuçlanmasında etkili olduysa da 1919 sonlarında yapılan seçimlerde İstanbul’dan gösterdiği iki aday Osmanlı Meclis-i Mebusanı’na seçilemedi. 1920 ilkbaharında fırkanın yürüttüğü Debbağhane, Tersane ve Tramvay grevleri başarıyla sonuçlanınca işçi üyelerinin sayısı hızla arttı. Ancak işverenlerin grev sırasında verdikleri tavizleri geri almak için giriştikleri manevralar, örgütlenen yeni grevlerin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden oldu; aynı dönemde kurulan yeni işçi örgütlerinin etkisiyle gücü büyük ölçüde azaldı ve Hüseyin Hilmi’nin hâlâ aydınlanamayan bir biçimde öldürülüşü üzerine dağıldı.

 

© 2018 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler