Turgut Cansever Düşünce Adamı ve Mimar

Yayın tarihi: 28.05.2007

Turgut Cansever: Düşünce Adamı ve Mimar

 

Uğur Tanyeli - Atilla Yücel

Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi - Garanti Galeri, Nisan 2007, 419 s.

 

Kitabın yazarları ya da belki daha doğru bir deyişle editörleri, tanıtım metninde, çalışmanın odağındaki mimar hakkında şöyle diyorlar: “Turgut Cansever, Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi’nin en özgün ve muhalif duruşlarından birinin sahibi. O hem 1940’lardan başlayarak aktif bir mimarlık yaşamı sürdürdü, hem de fiziksel çevrenin biçimlenmesi konusunda düşünceler üretti; en önemlisi, mimarlığı eksen alan bir kültürel eleştiri kariyeri inşa etti. Kent ölçeğinden tek yapıya uzanan bir çerçevede inşa edilmiş alanı Türkiye’nin kültürel değişim gerçekleri bağlamında okumaya çalıştı. Onun ülkenin modernleşme ve kentleşme süreçlerinden Batılılaşma’ya, kitlesel konut gereksinmesine ve teknolojiye dek üzerinde durmadığı hemen hemen hiçbir tartışma başlığı yok. Dönüşüm ve mimarlığı, Türk toplumunun kültürel yapıtaşlarından olan İslami inanç ve düşünce kaynaklarıyla yeniden kavramasıysa yaşamsal önem taşıyor. Onun yaklaşımı, Güncel Türkiye’nin; mimarlığı ve en genelde tüm kültürel yaratımı düşünmeye, radikal ve travmatik bir ‘unutuş’ yerine, sakin, dingin ve soğukkanlı bir ‘hatırlama’ üzerinden başlamasını öneriyor.”

 

Kitap üç ana bölümden oluşmakta: Birinci bölüm Uğur Tanyeli tarafından yazılmış “Cansever Kimlikleri” başlıklı bir değerlendirme metni. Tanyeli burada mimarı, yaşamı boyunca oynadığı farklı toplumsal rolleri bağlamında anlatıyor. İkinci bölümün ikili bir yapısı var. Sol sayfalarında metinler, sağ sayfalarında Cansever’in gerçekleşmiş veya tasarım aşamasında kalmış hemen tüm yapıtlarının görselleri kronolojik bir düzen içinde akıyor. Metin sayfalarıysa üç paralel akış çerçevesinde düzenlenmiş. Ekseni Tanyeli ve Yücel’in bir yılı aşkın süre içinde Cansever’le yaptıkları uzun bir konuşma oluşturuyor. Bu, gerçekleştirilişi sırasında karşılıklı olsa da, kitapta yazarların sadece soru ve açımlama talebi şeklinde dışavurulan katkıları çıkartılarak yayımlanmış bir monolog olarak yer alıyor. Amaç, mimarın yaklaşım ve düşüncelerini minimum müdahaleyle yansıtmak. Söz konusu eksen-konuşmaya bir tarafta, Tanyeli ve Yücel’in Cansever’in söylediklerine ilişkin yine söyleşi formatındaki yorumları ve öte tarafta da, Cansever konuşmasında geçen kimi kişi, ürün ve kavramlar hakkındaki kısa bilgi notları eşlik ediyor. Üçüncü bölümü Atilla Yücel’in kaleme aldığı, onun çaba ve ürününün duyarlı bir yaklaşımla irdelendiği “Ferdiyetin Yüceliği” başlıklı bir metinden oluşmakta. Kitap, biyografi, proje ve uygulamalar dökümü ve bir kaynakçayla tamamlanıyor.  

 

Yayın » Konu Başlıkları

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler