Paris’ten Modernlik Tercümeleri

Yayın tarihi: 06.06.2007

Paris’ten Modernlik Tercümeleri

    

Deniz Artun

İletişim Yayınları, Mayıs 2007, 291 s.

 

Académie Julian, Fransa’nın ilk özel sanat akademisi. 19. yüzyılda sanatın ve kültürün çekim merkezi Paris’in yolunu tutmuş pek çok idealist genç gibi École des beaux-arts’ın kapısından içeri giremeyen, şehirde tutunabilmek için panayır güreşçiliği yapan ressam Rodolphe Julian tarafından 1868’de kurulmuş. Başarısız ya da aday öğrenciler, 1863 reformunun Güzel Sanatlar’dan dışladığı yabancılar ve sanat eğitiminin tümüyle yasaklandığı kadınların ağırlıkta olduğu Paris’in kozmopolit dünyasına, parasını ödeyen “herkese açık” atölyelerinde barınma imkanı sunmuş. Çalışanlara yönelik akşam kursları, iş dünyasının gereksinimlerini karşılama girişimleri, ilan ve reklam stratejileriyle kısa zamanda, Seine nehrinin iki yakasında toplam 13 atölyesi ve 50 ülkeden binlerce öğrencisi bulunan başarılı bir şirket haline gelmiş. Asıl önemlisi, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, tüm insanlık için tek bir uygarlık olduğuna inanmış ve kendini bu uygarlığın taşıyıcısı olarak görmüş bir toplumda, endüstrileşmeyle birlikte “uygarlaştırma misyonu”ndan, “temsil etme” kaygısından sıyrılarak özerkleşmeye ve bireyselleşmeye başlayan sanatın 2. Dünya Savaşı sonrasına uzanan modernlik tecrübelerine ilk elden tanıklık etmiş.

 

Académie Julian, İmparatorluk ve Cumhuriyet yıllarında devletin hem ideolojik hem de ekonomik güdümü altında yürütülen modernleşme tasarısı çerçevesinde Türkiye’den Fransa’ya gönderilen sanat öğrencilerinin de ana uğrak yeri olmuş; Şeker Ahmed Paşa, Vedad Tek, Sami Yetik, Namık İsmail, Nurullah Berk, Mahmut Cûda, Refik Epikman, Hamit Körele, İlhan Koman, Sadi Öziş gibi, edindikleri bilgi ve becerileri yurda dönüp aktarma misyonuyla Paris’e ayak basan birçok öğrencinin modernlik algılamasında ve sanatsal yaklaşımında belirleyici bir rol oynamış. Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiye’sinin 1850-1950 yıllarını kapsayan sanatta modernleşme sürecini “yerinde görme” denemesi olan Paris’ten Modernlik Tercümeleri, 1959’a kadar varlığını korumuş olmasına rağmen, birkaç makale ve sergi kataloğu dışında henüz hakkında yeterli bir araştırmanın yapılmadığı tarihi bir kuruma dair, kısmi de olsa ciddi bir arşiv çalışması.

 

Yayın » Konu Başlıkları

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler