Zelze

Yayın tarihi: 03.09.2007
Renklerin Coğrafyası

ZELVE

 



Avanos’a 5 km, Paşabağları’na 1 km. uzaklıktaki Zelve, Aktepe’nin dik ve kuzey yamaçlarında kurulmuş. Üç vadiden oluşan Zelve Ören Yeri, peri bacalarının en yoğun olduğu yer. Vadideki peri bacaları sivri uçlu ve geniş gövdeli.

Uçhisar, Göreme, Çavuşin’de olduğu gibi kaya oyma mekanlardaki trogloditik yaşamın ne zaman başladığı bilinmeyen Zelve, özellikle 9. ve 13. yüzyılda Hristiyanlar’ın önemli yerleşim ve dini merkezlerinden biri olmuş; aynı zamanda rahiplere ilk dini seminerler de bu yörede verilmiş.

Yamaçların dibinde yer alan “Direkli Kilise” Zelve’deki manastır hayatının ilk yıllarına ait. Kilise süslemelerinde tercih edilen kabartma haçlar daha çok İkonoklastik Dönem öncesine tarihlenen Balıklı, Üzümlü ve Geyikli Kiliseleri  vadinin önemli kiliselerinden.

1952 yılına kadar iskan edilmiş vadide manastır ve kiliselerden başka  yerleşim yerleri, iki vadiye açılan tünel, değirmen, cami ve güvercinlikler bulunuyor.

BALIKLI VE ÜZÜMLÜ KİLİSE
Zelve’nin üçüncü vadisinde, bir manastıra ait doğal avlunun doğusunda yer alıyor. Giriş kısmı yakılmış olan Üzümlü ve Balıklı Kilise’nin giriş kapısının üstünde tahtta oturan ve kucağında çocuk İsa bulunan Meryem tasviri yer alıyor. Kısmen yıkık tonozda daire içinde malta haçı taşıyan Melek Michael ve Gabriel tasviri bulunuyor.

Girişin hemen sağında hücre şeklindeki ‘Güney Şapel’i tek nefli, apsisli ve beşik tonozlu olup kenarlarda oturmaya yarayan platform bulunuyor. Apsisinde kırmızı çerçeve içinde ayakta duran, bir elinde kitap, diğer eliyle takdis eden İsa; apsis cephesi ise içi noktalı basit üçgen ve daire dizileriyle, tonozu ise çizilerek yapılmış Malta Haçı ve konstantrik dairelerle süslenmiş. Şapel büyük olasılıkla 10.yüzyılda yapılmış.


Çok gövdeli ve çok başlı olan bazı peri bacalarının içlerine şapel ve oturma mekanları oyulmuş. Üç başlı peri bacalarının birinde St. Simeon adına yapılmış bir şapel ve inziva hücresi bulunuyor.


PAŞABAĞLARI VE ST. SİMEON HÜCRESİ

Göreme -Avanos yolunun sağında, yoldan 1 km. içeride yer alıyor. Eskiden ‘Rahipler Vadisi’ bugün ‘Paşabağı‘ olarak adlandırılan bu alan, kendine özgü peri bacalarıyla dolu. Çok gövdeli ve çok başlı olan bazı peribacalarının içlerine şapel ve oturma mekanları oyulmuş. Üç başlı peri bacalarının birinde St. Simeon adına yapılmış bir şapel ve inziva hücresi bulunuyor. Dar bir baca vasıtasıyla ulaşılabilen hücrenin girişini antitetik haçlar süslemekte. İçinde ocak, oturma ve yatma  mekanları ile ışık girmesini  sağlayan pencere aralıkları mevcut.

5. yüzyılda Halep yakınlarında münzevi bir hayat sürdüren St. Simeon, mucizeler yarattığı söylentileri çıkınca, halkın aşırı ilgisinden kaçarak önce iki metre yüksekliğinde bir sütun üzerinde yaşamaya başlar. St. Simeon, aşağıya sadece müritlerinin getirdiği az miktarda yiyecek ve içeceği almak için iner. Kapadokyalı  münzeviler ise bir sütun yerine hazır buldukları peri bacalarını oyarak dünyevi hayattan uzaklaşırlar. Peri bacasını aşağıdan yukarı doğru oyarak 10 - 15 m. yükseklikte kaya odalarda yaşar, kaya yataklarda yatarlar. Bu tarz peri bacalarına St. Simeon’a atfen onun adı verilir.

 

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler