KANAMALARDA İLK YARDIM

Yayın tarihi: 25.12.2007
GENEL İLK YARDIM BİLGİLERİ

KANAMALARDA İLK YARDIM

 

 

Kanama nedir?

Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır:

•          Kanamanın hızına,

•          Vücutta kanın aktığı bölgeye,

•          Kanama miktarına,

•          Kişinin fiziksel durumu ve yaşına.

 

 

Kaç çeşit kanama vardır?

Vücutta kanın aktığı bölgeye göre 3 çeşit kanama vardır:

Dış kanamalar: Kanama, yaradan vücut dışına doğru olur.

İç kanamalar: Kanama vücut içinde olduğu için gözle görülemez.

Doğal deliklerden olan kanamalar: Kulak, burun, ağız, anüs, üreme organlarında olan kanamalardır. Kanama arter, ven ya da kılcal damar kanaması olabilir.

Arter kanamaları: Kalp atımları ile uyumlu olarak kesik kesik akar ve açık renklidir.

Ven kanamaları: Koyu renkli ve sızıntı şeklindedir.

Kılcaldamar kanaması: Sızıntı şeklinde kanamalardır. Tehlikesizdir, çoğu zaman müdahale edilmeden kendiliğinden kanama durur.

 

Kanamalarda ilk yardım uygulamaları nelerdir?

Dış kanamalarda ilk yardım:

•          Hasta/yaralının durumu değerlendirilir (ABC),

            a. Havayolu açık mı?

            b. Solunum var mı?

            c. Dolaşım var mı?

•          Yoksa tıbbi yardım istenir (Ambulans Tel: 112).

•          Yara ya da kanama değerlendirilir,

•          Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırılır,

•          Kanama durmazsa ikinci bir bez koyarak basıncı arttırılır,

•          Gerekirse bandaj ile sararak basınç uygulanır,

•          Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulanır,

•          Kanayan bölge yukarı kaldırılır,

•          Şok pozisyonu verilir. (Çocuk sırt üstü yatırılır, bacakları 30 cm yükseltilir.)

•          Sık aralıklarla (2-3 dakikada bir) yaşam bulguları değerlendirilir,

•          Kanayan bölge dışarıda kalacak şekilde hasta/yaralının üstü örtülür.

 

 

Vücutta baskı uygulanacak noktalar nelerdir?

Atardamar kanamalarında kan, basınç yüzünden fışkırır. Bu nedenle, kısa zamanda çok kan kaybedilir. Bu tür kanamalarda asıl yapılması gereken, kanayan yer üzerine veya kanayan yere yakın olan bir üst atardamar bölgesine baskı uygulanmasıdır. Vücutta bu amaç için belirlenmiş baskı noktaları şunlardır:

1. Boyun: Boyun atardamarı (şah damarı) baskı yeri,

2. Köprücük kemiği üzeri: Kol atardamarı baskı yeri,

3. Koltukaltı: Kol atardamarı baskı yeri,

4. Kolun üst bölümü: Kol atardamarı baskı yeri,

5. Kasık: Bacak atardamarı baskı yeri,

6. Uyluk: Bacak atardamarı baskı yeri.

 

 

YAPMAYIN!

•          Pıhtıları temizlemeyin.               

•          Vücuda batan ve saplanan yabancı cisimleri çıkartmayın.

•          Açık yara üzerine direk pamuk koymayın.

•          Antiseptik solüsyonlar (oksijenli su, tentürdiyot, batikon vs.) kullanmayın.

•          Turnike gerekmedikçe uygulamayın.

 

Doğal deliklerden çıkan kanamalarda ilk yardım:

 

Burun kanaması:

•          Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir,

•          Oturtulur,

•          Başı hafifçe öne eğilir,

•          Burun kanatları 5 dakika süre ile sıkılır,

•          Uzman bir doktora gitmesi sağlanır.

 

Kulak kanaması:

•          Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir,

•          Kanama hafifse, kulak temiz bir bezle temizlenir,

•          Kanama ciddi ise, kulağı tıkamadan temiz bezlerle kapanır,

•          Bilinci yerinde ise hareket ettirmeden sırt üstü yatırılır, bilinçsiz ise kanayan kulak üzerine yan yatırılır,

•          Kulak kanaması, kan kusma, anüs, üreme organlarından gelen kanamalarda hasta/yaralı kanama örnekleri ile uzman bir doktora sevk edilir.

 

 

Burun kanamalarında, burun kanatları 5 dakika süre ile sıkılır.

 

Şok nedir?

Kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara uygun miktarda ve şekilde kan gönderememesi nedeniyle ortaya çıkan ve tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir akut dolaşım yetmezliğidir. Beyine giden kan miktarında azalmaya bağlı bilinç kayıpları görülür. (Bayılma)

 

Kaç çeşit şok vardır?

 

Nedenlerine göre 4 çeşit şok vardır:

•          Kalp damar hastalıklarına bağlı şok,

•          Kanama sıvı kaybına bağlı şok,

•          Zehirli maddelere bağlı şok,

•          Alerjik reaksiyonlara bağlı şok.

 

Şok belirtileri nelerdir?

•          Kan basıncında düşme,

•          Hızlı ve zayıf nabız,

•          Hızlı ve yüzeysel solunum,

•          Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik,

•          Endişe, huzursuzluk,

•          Baş dönmesi,

•          Dudak çevresinde solukluk ya da morarma,

•          Susuzluk hissi,

•          Bilinç seviyesinde azalma.

 

Şokta ilk yardım uygulamaları nelerdir?

•          Kendinin ve çevrenin güvenliği sağlanır,

•          Hava yolunun açıklığı sağlanır,

•          Hasta/yaralının mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır,

•          Varsa kanama hemen durdurulur,

•          Şok pozisyonu verilir,

•          Hasta/yaralı sıcak tutulur,

•          Hareket ettirilmez,

•          Hızlı bir şekilde sağlık kuruluşuna sevki sağlanır (Ambulans Tel: 112),

•          Hasta/yaralının endişe ve korkuları giderilerek psikolojik destek sağlanır.

 

Şok pozisyonu nasıl verilir?

•          Hasta/yaralı düz olarak sırt üstü yatırılır,

•          Hasta/yaralının bacakları 30 cm kadar yukarı kaldırılarak, bacakların altına destek konulur (Çarşaf, battaniye yastık, kıvrılmış giysi vb.),

•          Üzeri örtülerek ısıtılır,

•          Yardım gelinceye kadar hasta / yaralının yanında kalınır,

•          Belli aralıklarla (2-3 dakikada bir) yaşam bulguları değerlendirilir.

 

 

Hasta/yaralının mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır.

 

Hızlı bir şekilde sağlık kuruluşuna sevki sağlanır. (Ambulans Tel: 112)

© 2017 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler