BİR KİTAP- BİR VİDEO

Yayın tarihi: 26.12.2008
BİR KİTAP / BİR VİDEO

BİR KİTAP / BİR VİDEO

 

JAZZ ANECDOTES:

Second Time Around

 

Bill Crow

Oxford University Press

ISBN: 0195187954

ABD, 2005

391 sayfa

Karton Kapaklı

18.95 $

 

Basçı ve Jazz yazarı Bill Crow’un derlediği, ünlü Jazz müzisyenlerinin, yaşam biçimlerinin, favori anı ve öykülerinin kapsamlı bir antolojisi olan “Jazz Anectodes” 1990 yılında piyasaya sürüldüğünde, kısa sürede klasikleşen jazz kitapları arasına girmişti. 15 yıl sonra, kitabının bu ikinci baskısına 150’ye yakın yeni anı/öykü ekleyen Crow, Jazz müzisyeni olmanın keyif ve zorluklarını farklı bir perspektiften, söylenceler aracılığıyla anlatmayı sürdürüyor. İlk baskıda olduğu gibi, kitapta (Öğretmenler ve Öğrenciler; Sahne Korkusu; Menajerler, Ajanlar ve Patronlar; İşe Alma ve Kovma; Turnede Hayat; Önyargı ve Ayrımcılık; İyi Bir Lakabın Önemi; gibi) farklı temalara göre sınıflandırdığı anı/öyküleri derlemek için kendi anılarından, biyografilerden, söyleşilerden ve Rutgers Üniversitesi’nin Jazz Enstitüsü’ndeki muhteşem sözlü tarih arşivinden yararlanan hoşsohbet yazar, Jazz dünyasını tüm ayrıntılarıyla irdelemeyi başarıyor. Bu arada, Bessie Smith ve Louis Armstrong’tan Coleman Hawkins ve Lester Young’a; Charlie Parker ve Dizzy Gillespie’den Miles Davis, Charles Mingus ve John Coltrane’e kadar, 30’a yakın ünlü müzisyenle ilgili öyküleri ayrı bölümlerde toplarken, bu yeni baskıda Benny Goodman, Chet Baker, Buddy Rich ve Paul Desmond’la ilgili yeni anı ve anektodlara da yer vermiş (ama Jazz’ın belki de en renkli figürü olan Sun Ra’yı her nedense bu kez de atlamış!). Çoğu (kara) mizah içeren öykülerde, Jazz müzisyenlerinin “çileli” hayatlarının, klasik tarihçelerde anlatıldığı gibi, sadece alkol, uyuşturucu ve ayrımcılıkla yoğrulmamış olduğunu görecek ve arada kendinizi tutamayıp bol bol kahkaha atacaksınız. Bu özgün ve eğlenceli kitabın sonuna geldiğinizde, sadece 1920’lerle 1960’lar arasındaki Jazz dünyasını değil, ama Amerika’nın 50 yıllık sosyal tarihini de keşfettiğinizi fark edeceksiniz. Jazz tarihini birinci elden ve ilginç öyküler aracılığıyla öğrenmek isteyenler için eşi benzeri bulunmayan bir kaynak kitap.


BILL EVANS TRIO

“The Oslo Concerts”

 

Shanachie

ABD, 2007 (1966;1980)

70’  

Siyah-Beyaz & Renkli

1.33:1; DD 2.0 Mono

DVD Region 1 / NTSC

19.99 $

 

Bill Evans pek çok Jazzsever için kült bir piyanisttir. Müzisyenin kısa yaşam öyküsünde ve seçkin diskografisinde Modern Jazz’ın gelişimini izlemek mümkündür. Evans’tan sonra gelmiş ve ondan etkilenmemiş Jazz piyanisti düşünülemez. Evans’ı canlı izleme olanağı bulamamış bizler için, Oslo’da 24 yıl arayla verdiği iki konserin Norveç TV’si tarafından yapılmış kayıtlarını biraraya toplayan bu DVD gerçek bir hazine. 1966’nın Ekim ayında Oslo Munch Müzesi’nde siyah-beyaz kaydedilen ilk konserde Evans’a, kısa bir süre önce birlikte çalışmaya başladığı basçı Eddie Gomez ile Avrupalı “misafir” davulcu Alex Riel eşlik etmiş. Üçlünün seslendirdiği parçalar: “Very Early”; “Stella by Starlight”; “If You Could See Me Now”; “Autumn Leaves”; “Time Remembered”; “Nardis”; ve “Five”. Piyanistin, ölümünden yaklaşık bir ay önce, 1980 yılının Ağustos ayında Molde Jazz Festivali kapsamında, son (ve 60’lı yılların başındaki, basçı Scott LaFaro ve davulcu Paul Motian’lı efsanevi üçlüsünün ardından en başarılı gördüğü) üçlüsü ile, yani basçı Marc Johnson ve davulcu Joe LaBarbara eşliğinde verdiği konserin renkli kayıtları ise “Person I Knew”; “Days of Wine and Roses”; “Your Story”; ve “Nardis” yorumlarını içeriyor. Aslında DVD’de yer alan iki farklı “Nardis” yorumu, Evans’ın 15 yılda aldığı yolun ve olgunlaşmasının tipik bir göstergesi. Parçanın 1966 kayıtlarındaki kısa ama nefis versiyonunda, kontrollü, geleneksel ve entelektüel bir piyanist izlerken, virtüozitesini sergilediği uzun rapsodik bir soloyla başlayan 1980 kayıtlarında güçlü armonik ve ritmik yapısıyla daha serbest ve deneysel bir performansa tanık oluyoruz. Bu konserin ardından Evans’la yapılmış kısa bir söyleşi de DVD’nin bonusu! Mükemmel ses ve görüntü kalitesiyle hiç kuşkusuz Bill Evans’ın şimdiye kadar piyasaya sürülmüş en iyi konser kayıtlarını içeren bu DVD’yi Modern Jazz’ın temel taşlarından birini daha yakından tanımak isteyen herkese öneririm.

 

Jazz Sözlüğü

X – 1. Eskiden beri, ismi bilinmeyen ya da belirtilmek istenmeyen kişiler için kullanılan X terimi, 20. yüzyılın başlarından itibaren Müslümanlığı seçen zenciler tarafından soyadı yerine kullanılmıştır (en ünlü örnek, Malcolm X’tir). Burada zenciler, soyadı kullanmayı redderek Afrikalı kimliklerinin ortadan kaldırıldığı kölelik dönemi uygulamalarına da atıfta bulunmaktadır. (“Mr. Freedom X” – Miles Davis); 2. 1950’li yılların başında, ilk korsan plak şirketlerinden “Label X”, klasik Jazz döneminin nadir 78’lik plaklarını 33 devirli LP (uzunçalar plak) olarak yayınlamıştır. RCA şirketinin açtığı davanın sonucunda, bu korsan plakların RCA’in kendi fabrikalarında basıldığı ortaya çıkmıştır! Bunun üzerine, Riverside plak şirketinin de kurucuları olan Orrin Keepnews ve Bill Grauer’in derlediği eski kayıtlar, 10 inçlik LP’lerde, RCA’in artık resmen kullanmaya başladığı “X” logosu altında yayınlanmıştır.

Xylophone -  Jazz müziğinde çok nadir olarak kullanılmış olan bu vurmalı alet, 1943 yılında vibrafona geçinceye kadar Red Norvo’nun kullandığı ilk enstrümandı. Lionel Hampton da bazı kayıtlarında xylophone kullanmıştır.Lionel Hampton da bazı kayıtlarında xylophone kullanmıştır.

Yardbird – (Sözlük anlamları: 1. Acemi er, çaylak; 2. ABD’nin Güney eyaletlerinde: kümes hayvanı, tavuk; 3. Aslında iki sözcükten oluşturulmuş bu bileşik isim, mot-a-mot “avlu kuşu” diye çevrildiğinde kast edilen, kümeste fazla vakit geçirmeyen ve avluda dolaşmayı yeğleyen “asosyal” kanatlıdır.) Alto saksofoncu Charles “Charlie” Parker’ın (1920-1955) lakabı. Çoğunlukla Bird (bkz. bu sözcük) biçiminde kısaltılarak kullanılmıştır. Genelde tavuk yemeyi çok sevdiği için bu lakabı taşıdığı düşünülen Parker’ın, ücra köşelerde tek başına çalması, veya çok gençken, kulüplere girmesinin henüz yasak olduğu dönemde, içeride çalan müziğe saksofonuyla kulüp önünde eşlik etmesi de Yardbird lakabının kökenleri arasında sayılmıştır.

Young Man with a Horn – (Sözlük anlamı: Borazanlı Genç Adam) Yazar Dorothy Parker’ın kornetçi Bix Beiderbecke’nin yaşam öyküsünden esinlenerek kaleme aldığı, 1938 yılında yayımlanan romanı. 1949 yılında sinemaya aktarıldığında, Bix’ten esinlenilmiş Jazz müzisyeni rolünü Kirk Douglas oynamış, filmin ses kayıtlarında ise çalış tarzını Bix’inkine benzeten Harry James görev almıştır.

Yusef Lateef – Saksofoncu William Evans’ın (1921), Müslümanlığı seçtikten sonra kullanmaya başladığı isim.

Z – Bir onsluk uyuşturucu paketi; ZZ – Uyuşturucu; (Bilindiği gibi, ZZZZZ terimi, karikatürlerde uykuda horlamayı ifade etmek için kullanılır; İngilizce’de bu terimi ifade eden “zee’s” (z’ler) sözcüğünün sesinden yola çıkılarak oluşturulan Zeez sözcüğü de, müzisyenler arasında “kısa uyku, kestirme, şekerleme” anlamında kullanılmıştır; “Zeez” – Dave Frishberg)

Zero Cool – (Sözlük anlamı: Sıfır Klas) Zenci ve Jazz argosunda sözcükleri zıt anlamda kullanma geleneğine uygun bir biçimde, olunabilecek en “cool” (bkz. bu sözcük) hal! Bu terim bir müzisyen için en üst seviyede takdir ifadesi olarak kullanılır.

Zonked – Sarhoş, zom olmuş; kendinden geçmiş uyuşturucu bağımlısı (“Zonked” – Red Prysock)

Zoot – 1. İyi giyimli, çekici ve modaya uyan kişi (Zootie, Zooty ve Zutty ile eşanlamlı). 2. Sonuna ünlem işareti eklendiğinde (yani Zoot! olarak): müzisyenleri daha canlı ve swing’li (bkz. bu sözcük) çalmaya teşvik eden sesleniş sözcüğü; 3. Tenor ve soprano saksofoncu John Haley “Zoot” Sims’in (1925-1985) lakabı. Kibar görünümü nedeniyle takıldığı sanılan bu lakabı meslek yaşamının ilk yıllarında, California’dayken kullanmaya başlamıştır. Muppet Show’da saksofon çalan kuklanın adı da Zoot’tur; Zoot Suit – 1930’lardan itibaren, giyimine düşkün ve biraz da frapan giyinmeyi seven erkeklerin giydiği, omuzları vatkalı, geniş yakalı, göğüse oturan, diz hizasına kadar inen bir ceket ile yüksek belli, pilili, paçaları bileklerde daralan bir pantalondan oluşan takım elbise.

Zulu – 1. Güney Afrika’da bir kabile; 2. 20. yüzyılın başında, New Orleans’ta oluşan zenci yardım birliği. 1916 yılında, Zulu Sosyal Yardım ve Keyif Kulübü adı altında resmen kurulan ve 1909 yılından beri Mardi Gras karnavalına katılan en ünlü yerel sosyal grup olan Zulular, her yıl Zulu Kralı ve Zulu Kraliçesi seçerler. 1949’da Louis Armstrong Zulu Kralı seçilmiştir. İlk kez 2006 yılında, Zulu kabilesinden 20 “savaşçı”, Mardi Gras şenliklerinde New Orleans “Zulu”larıyla beraber resmi geçide katılmıştır. (“Zulu’s Ball” – King Oliver)

Zydeco – (Kelimenin kökü, farklı Afrika dillerinde “dans” anlamına gelen “zariko”, “zodico”, and “zai’co laga laga” sözcüklerine dayanır.) Güneybatı Louisiana’da, Kanadalı-Fransız kökenli beyazların yaptığı Cajun (bkz. bu sözcük) müziğinin, Creole (bkz bu sözcük) kökenli ritmik versiyonu. Temel enstrüman olan akordeondan, ağız armonikası çalan blues müzisyenlerinin çıkardığı sesleri elde etmek için uğraşılır. Ritm çalgıları olarak, gitar, washboard (ya da rubboard) (bkz. bu sözcükler) ve triangel kullanılır. Bazı gruplar keman, bazıları ise rhythm & blues’a yakın bir sound elde etmek için tenor saksofon da kullanırlar.

48-SAYI_04-Jazz Ekim 2007 » Konu Başlıkları

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler