BİR KİTAP - BİR VİDEO

Yayın tarihi: 26.12.2008
BİR KİTAP / BİR VİDEO

BİR KİTAP / BİR VİDEO

 

THE BILLBOARD

ILLUSTRATED

ENCYCLOPEDIA

OF JAZZ & BLUES

 

Editör: Howard Mandel

Billboard Books

ISBN: 0-8230-8266-0

ABD, 2005

352 sayfa; Bez Ciltli

45 $

 

Afro-Amerikan müziğinin kökünde yatan Blues ve daha ilk yıllarından itibaren onunla aşılanmış olan Jazz, sanırım ilk kez bu ansiklopedide birlikte ele alındı. Farklı bölümlerde eşit ağırlıklı olarak değerlendirilen her iki müzik türü de, ilk dönemlerinden 2000’li yıllara kadar, artık gelenekselleşmiş bir yapı içinde, 10’ar yıllık dönemler halinde inceleniyor. Editörün vurguladığı nokta, Jazz ve

Blues tarihini kapsamlı bir biçimde gözden geçirmeyi amaçlamadıkları. Aksine o ve katkıda bulunan diğer müzik yazar ve eleştirmenleri, seçtikleri dönemler ve o dönemleri yansıtan müzisyenler aracılığıyla, bu iki müzik türünün geride kalan yüz yıl boyunca ne kadar geniş bir yelpazede var olduğunu, geliştiğini yansıtmak istemişler. “Bu Internet çağında bir başka Jazz ansiklopedisine ne gerek var ki?” diye düşünenlerdenseniz, söz konusu kitabın tam da bu çağa uygun bir tasarımla sunulduğunu belirtelim. Öncelikle bol fotoğraflı, rahat okunan bir yapıt bu. Her on yıl, o dönemin kültür hayatını ve müzik dünyasındaki gelişmeleri özetleyen birkaç sayfalık bir bölümle başlıyor; ardından o döneme damgasını vurmuş en önemli müzisyenlerin her biri 2’şer sayfada tanıtılıyor. Dönemin öne çıkan diğer müzisyenleri ise daha kısa tanıtım yazılarında müziğe yaptıkları katkılar açısından ele alınıyor. Dönemi yansıtan parçalar “Popüler Melodi” adlı kutucuklarda incelenirken, usta müzisyenlerin en önemli yorumları “Key Track” başlığı altında ele alınmış; diskografilerinden en seçkin yapıtlar ise “Klasik Kayıtlar” başlığı altında ayrıca vurgulanmış. Kitabın sonunda, Jazz ve Blues’da kullanılan enstrümanlar tanıtılmış; her iki türle ilgili kısa bir terimler sözlüğüne yer verilmiş; ve 2.000’i aşkın Jazz, 1.000’e yakın Blues müzisyenini ve onlar hakında temel bilgileri içeren çok kapsamlı bir alfabetik müzisyenler listesi derlenmiş. Tasarımın Internet çağına uyumu ise, http://www.musicfirebox.com/stars.html aracılığıyla, her bölümde belli bir parçanın MP3 ses kaydına ve Internet’te o dönem veya müzisyenle ilgili sitelerin linklerine ulaşabilmeniz. Tabii bunu yapmak için illa da bu ansiklopediyi satın almanız şart değil!

 

A NIGHT IN HAVANA

Dizzy Gillespie in Cuba

 

Yönetmen: John Holland

Docurama NVG-9691

ISBN: 0-7670-8143-9

ABD, 2005 (1987)

84’; Renkli; 1.33:1

DD 2.0 Stereo

DVD Region 1 / NTSC

26.95 $

 

Kendine has eğik trompeti, ve onu çalarken birer balon gibi şişen yanaklarıyla, neredeyse Louis Armstrong kadar popüler bir figür olan Dizzy Gillespie, gerek Bebop’ın yenilikçi öncülerinden biri, gerekse Afro-Küban ritmleri Big Band Jazz’ıyla buluşturan kişi olarak da işinin ehli Jazzseverler tarafından büyük saygı görür. 1987 yılında piyasaya sürülen ve o dönemde İstanbul Film Festivali kapsamında “Şu Caz Dedikleri” bölümünde izlettiğimiz bu filmde, 1985 yılında, 5. Havana Jazz Festivali’nin onur konuğu olarak, 30 yılı aşkın bir süreden sonra ilk defa, Küba’ya geri dönen sanatçının bu ilginç yolculuğu yansıtılıyor. Havaalanına iner inmez purosunu yakan, Fidel Castro tarafından muhabbetle karşılanan, Kübalıların her gittiği yerde hayranlıkla izledikleri, müthiş enerjisiyle her fırsatta müziğe, danslara katılan ve 5 yıl sonra göçüp gittiğine inanamadığımız bir Dizzy var karşımızda. Festival kapsamında verdiği konserlerden ve Küba’nın farklı köşelerinde katıldığı Jam Session’lardan görüntüler içermesine karşın, bu bir konser filmi değil (sadece iki parçanın, Arturo Sandoval ile çok genç bir Gonzalo Rubalcaba’nın da sahne aldığı “Manteca” ve “A Night in Tunisia” performansları kesintisiz olarak sunuluyor). Dizzy’nin şakacı üslubuyla anlattığı öykülerde, gerek Afro-Küba müziğinin Jazz’la olan ilişkisini, gerekse müzisyenin (eğik trompetinin ve balon yanaklarının öyküsü de dahil) ilginç anılarını öğreniyoruz. Ona rehberlik yapan Sandoval’le birlikte gezdiği Küba’yı, çocukluğunun geçtiği South Carolina’ya benzeten usta trompetçi, Afrika’dan Küba’ya getirilen zenci kölelere, ABD’deki uygulamanın tam aksine, özgün davullarını yanlarında bulundurma ve çalma özgürlüğü verilmiş olmasının, bu ritm ve dansların Afrika etnik kökenini birebir yansıtması açısından önemini vurguluyor ve yakın bir gelecekte aynı kökten türemiş olan Küba, Karayip ve Brezilya müziklerinin aynı potada eriyeceği kehanetinde bulunuyor. Kurgusu biraz sallaparti de olsa, bu sıcak ve samimi filmde, benzeri tükenmiş mütevazi bir ustanın, bu çok hoşsohbet müzisyenin eşliğinde birbuçuk saatin nasıl geçtiğini anlamayacaksınız.  

 

EFSANEVİ JAZZ MEKÂNLARI

SAVOY BALLROOM

 

 

596 Lenox Avenue, New York, NY

(West 140th Street ile West 141st Street arasında)

 

Mekânın Özellikleri: "Home of Happy Feet" (Mutlu Ayakların Yuvası) sloganıyla anılan ve özellikle Swing döneminde Harlem’in demirbaş Jazz ve dans mekânlarından biri olan Savoy Ballroom, 12 Mart 1926’da kapılarını açmıştır. 140 ve 141. sokakların arasında tüm bir bloğa yayılan bu iki katlı, pembe rengin hakim olduğu muhteşem bina, mermer merdivenleri, aynalı duvarları, iki ayrı orkestra podyumu, ve her gün üzerinde 4.000 kişi aynı anda dans edebildiği için her üç yılda bir değiştirilen parkeleriyle, 900 metre kare (60m x 15m) dans zeminine sahipti. Her Çarşamba gecesi yapılan dans yarışmaları ve tarihe geçmiş “Orkestra Savaşları”yla ünlenen mekân, haftanın beş gecesi (diğer iki gece özel partiler için kiralanıyordu), sabahın 3’üne kadar, gerek beyaz, gerekse siyahi müzik ve dans severlerin favori balo salonuydu. Lindy Hop, Charleston, Savoy-Style Lindy; Mambo, Big Apple, Suzy Q, Truckin’, ve Jitterbug gibi dansların doğduğu yer olarak tarihe geçen ve “Stompin’ at the Savoy” adlı parçada sevgiyle anılan bu efsanevi salon, 1958 yılında kapanmıştı. 2002’de, binanın bulunduğu yerde, anısına bir plaket taşı dikilmiştir.


Tarihi Bir An: 16 Ocak 1938 Pazar gecesi Jazz tarihine Benny Goodman’ın Carnegie Hall’da verdiği ünlü konserle geçmiştir. Ama aynı gece, Savoy Ballroom da tıkabasa doludur, üstelik yüzlerce kişi dışarıda kalmıştır. Çünkü o gece, Savoy’un sürekli dans orkestrası olan (ve Harlem’in Swing Kralı diye anılan) Chick Webb ve orkestrasının karşısına Count Basie ve orkestrası çıkacak ve iki big band arasında büyük bir müzikal “meydan savaşı” gerçekleştirilecektir. Üstelik geceye solist olarak da Billie Holiday ve Ella Fitzgerald katılmaktadır. Şubat 1938 tarihli Down Beat dergisinde yer alan habere göre, Savoy Ballroom’da o gece Carnegie Hall konserinden dönen pek çok müzisyen ve hatta bir ara Count Basie Orkestrası’yla çalan Duke Ellington da konuklar arasında bulunmaktaydı. Peki ya sonuç? Geceye katılanların oylarıyla savaşı Chick Webb ve Orkestrası ile solisti Ella Fitzgerald kazanmıştır!

49-SAYI_01-Jazz Ocak 2008 » Konu Başlıkları

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler