Şu jazz dedikleri_50.sayı

Yayın tarihi: 26.12.2008
Şu jazz dedikleri

Şu jazz dedikleri...

“Jazz singing is like pornography. You can't say what it is, but you know it when you see it.

Jazz şarkıcılığı pornografiye benzer. Ne olduğunu söyleyemezsiniz, ama görünce anlarsınız. ” – KURT ELLING

 

Genç Koleksiyoncu: CHET BAKER – 2
(23 Aralık 1929 - 13 Mayıs 1988)

 

 

23 Aralık 1929’da, Oklahoma eyaletinin küçük bir tarım kasabası olan Yale'de, bir çiftlikte dünyaya gözlerini açan Chet Baker’ın (ya da gerçek ismiyle Chesney Henry Baker, Jr.) geçen sayımızda gözden geçirmeye başladığımız müzik yaşamını kaldığımız yerden sürdürüyoruz... Trompetinin temiz tınısı, Miles Davis’in tarzından etkilenmiş lirik ve melodik çalış stili, ve Jazz’da o güne kadar rastlanmayan sıradışı vokalleriyle, 50'li yılların ilk yarısında, Cool Jazz akımının California'da gelişen, beyaz müzisyenler ağırlıklı "West Coast / Batı Sahili" kolunun adeta simgesine dönüşen, Jazz dergilerini anketlerinde Dizzy Gillespie, Miles Davis, Clifford Brown gibi yetenekli trompetçileri geride bırakarak zirveye oturan, “asi genç” imajına uygun yakışıklılığıyla “Jazz’ın James Dean’i” olarak anılmaya başlanan, kısık hatta biraz efemine romantik sesiyle genç kızların başını döndüren, yani sonuçta o dönemin en popüler Jazz müzisyenlerinden biri olan Chet Baker, 1953’te 8 ay kaldığı Paris’te alıştığı eroin illetine kendini iyice kaptırmıştı… Eşi Halema ve iki çocuğuyla yolunu ayırdıktan sonra, 1959'un Nisan ayında Harlem'de uyuşturucu satın alırken yakalanan ve Rykers Island'da altı ay hapse mahkum edilen 30 yaşındaki müziyen, cezasını tamamlamasının ardından ABD'den ayrılmaya karar verdi. Eroin bağımlılığının kendisine Amerika'da yaşama ve iş bulma olanağı vermeyeceğini gayet iyi anlamış olan trompetçi, büyük ilgi gördüğü İtalya'ya yerleşti. Ama bu gönüllü sürgün de uyuşturucu sorunlarına çözüm olamadı. İtalya yıllarında bir filmde oynayan ve çeşitli film müziği çalışmalarına katılan Baker, 1960 yazında tutuklandı ve 16 ay hapis yattı. 1962’de, yine uyuşturucu yüzünden, bu kez de Almanya'da tutuklandı ve sınırdışı edildi. Bir yıl boyunca Avrupa'da kenten kente sürüklenen, o arada da Londra’da sahne alan Baker, 1964'ün başında Doğu Berlin'de bir kez daha tutuklanınca, Almanya'dan sürekli olarak atıldı. O yılın Mart ayında, tam beş yıllık bir aradan sonra, ABD’ye geri döndü ve Stan Getz'le beraber Newport Jazz Festivali'nde verdiği konserle yeniden dikkat çekti. 1965’te üçüncü eşi Carol’la evlendi ve Los Angeles'a yerleşti. Artık flügelhornu, bir gece kulisten çaldırdığı trompetine yeğliyordu. Baker iki yıl içinde, Roulette, Limelight, EmArcy ve Prestige gibi farklı şirketler için, Miles’tan esinlenmiş eski romantik tarzını, daha çok Fats Navaro’yu andıran daha güçlü ataklarla zenginleştirdiği plaklar kaydetti. Ancak bu çalışmalarının, hızla değişmekte olan Jazz piyasasında fazla ilgi görmemesi üzerine, yaşamını zor şartlar altında sürdürmeye başladı. 1968 yılında bir gece, San Francisco'da bir uyuşturucu çetesi tarafından yolu kesilen ve yediği feci dayak sonucu üst dişleri dökülen Baker'ın meslek yaşamı sona ermiş sayılırdı. Ama bu olayın ardından toparlanıp, iradesini kullanarak tekrar uyuşturucu tedavisi görmeye başlayan müzisyen, yaptırdığı takma dişlerle yeniden trompet çalmayı öğrendi ve Dizzy Gillespie'nin de desteğiyle dört yıl sonra Jazz dünyasına geri dönmeyi başardı. Tabii artık daha farklı bir teknikle çalıyordu; ama işin ilginç yanı, daha geniş bir skalada kullanmaya başladığı trompetine olan hakimiyeti artmıştı. 1974-75 yıllarında New York’ta jazz kulüplerinde çalıştı. Ancak gösterdiği büyük çabaya ve doldurduğu yeni albümlere karşın beklediği ilgiyi yine göremeyen sanatçı, 70'li yılların ortasından itibaren, daha çok tanınıp sevildiği Avrupa'nın yolunu yeniden tuttu ve teselliyi tekrar uyuşturucuya sığınmada buldu. O güne kadar, 23 yılda  40'a yakın albümde trompet çalıp, şarkı söyleyen Baker, ömrünün geriye kalan son 13 yılında, Avrupa'da 70'i aşkın albümde boy gösterdi. Bunların bir kısmı, sırf günü kurtarmak, gerekli uyuşturucu parasını kazanabilmek için doldurulmuş sıradan plaklar ya da konser kayıtlarıydı. Ama arada sırada, uygun ortamı bulduğunda, yine yeteneğini konuşturabiliyordu. Avrupa’ya döndükten sonra, çalışının duygusal yönü epeyce artmıştı; çalkantılı yaşamına tezat biçimde, trompetinin o daha sakin, sıcak, yumuşak ve derin tınısıyla Avrupalı hayranlarını hala konserden konsere sürüklemeyi biliyordu. Yıllar boyunca çektiği cefalar sonucunda yıpranan o bebek yüzüyse artık neredeyse tanınmaz bir hale gelmişti. Bilsak Caz Festivali kapsamında İstanbul’da olaylı bir konser veren, 1987 yılında ilk Japonya turnesine çıkan ve Bruce Weber imzalı “Let’s Get Lost” adlı, Oscar’a aday gösterilmiş belgeselde, kendi eseri olan trajik yaşamını tüm çıplaklığıyla gözler önüne seren Chet Baker, 13 Mayıs 1988 Cuma günü, Amsterdam'da kaldığı Prins Hendrik otelinde, ikinci kattaki odasının balkonundan düşerek, 58 yaşında hayata veda etti. Gizemli ölümünün bir kaza mı, intihar mı, yoksa cinayet mi olduğu hiçbir zaman açıklığa kavuşamadı. Öldüğü otelin bulunduğu sokağa onun adı verilmiş ve anısına bir plaket dikilmiştir… Ardında üç eski eş, pek çok sevgili, dört çocuk ve 100’ü aşkın albüm bırakan bu yetenekli ama bahtsız müzisyenin, yaşamı boyunca kaydettiği farklı kalitedeki özgün yapıtları arasından yaptığım bir seçkiyi aşağıda bulacaksınız. Her zaman olduğu gibi, bunlar arasından belli bir dönemde ülkemize ithal edilmiş olan CD'leri birer ay-yıldızla işaretledik. Öncelikli olarak alınması gereken, en başarılı yapıtlarını ise birer okla vurguladık.

 

ÖZGÜN ALBÜMLER

*Chet Baker Quartet Featuring Russ Freeman  (1953)  PACIFIC JAZZ 93164

*Grey December  (1953; 1955)  PACIFIC JAZZ 97160

*Chet Baker & Strings  (1953)  COLUMBIA LEGACY 065562

*Big Band  (1954; 1956)  PACIFIC JAZZ 81201

*Everything Happens To Me – Chet in Paris Vol.2  (1955)  EMARCY  837475

*Chet Baker & Crew  (1956)  PACIFIC JAZZ 81205

*The Route (w/ Art Pepper)  (1956)  PACIFIC JAZZ 92931

*Playboys (w/ Art Pepper)  (1956)  PACIFIC JAZZ 94474

*Theme Music from “The James Dean Story”  (1956)  PACIFIC JAZZ 95251

*Stan Meets Chet (w/ Stan Getz)  (1958)  VERVE 837436

*Sings It Could Happen to You  (1958)  RIVERSIDE OJC-303

*In New York  (1958)  RIVERSIDE OJC-207

*Chet  (1958-59)  RIVERSIDE OJC-087

*Chet is Back!  (1962)  RCA/BMG 377522

*The Most Important Jazz Album of 1964/65  (1964)  ROULETTE JAZZ 81829

*Baby Breeze  (1965)  LIMELIGHT 538328

*Baker’s Holiday: Plays & Sings Billie Holiday  (1965)  EMARCY 327916

*She Was Too Good To Me (w/ Jim Hall)  (1974)  CTI / EPIC 450954

*Once Upon a Summertime  (1977)  ARTISTS HOUSE/OJC-405

*You Can’t Go Home Again  (1977)  A&M 543516  (2 CD)

*Live in Monmartre, Vol.2  (1979)  STEEPLECHASE 31168

*But Not For Me  (1982)  STASH 584

*Chet’s Choice  (1985)  CRISS CROSS 1016

*I Remember You – The Legacy, Vol.2  (1985)  ENJA 9077

*Chet Baker in Tokyo  (1987)  EVIDENCE 22158 (2 CD)

*The Legacy, Vol.1  (1987)  ENJA 9021

*Chet Baker Sings and Plays from the Film “Let’s Get Lost”  (1987)  NOVUS 3054

*The Last Great Concert – My Favorite Songs, Vol.1 & 2  (1988)  ENJA JUST IN TIME 3311 (2 CD)

 

Gerry Mulligan Albümleri:
*The Original Quartet with Chet Baker (1952-53)  PACIFIC JAZZ 94407  (2 CD)

*The Original Tentet & Quartet  (1953)  GNP CRESCENDO 56

*Konitz Meets Mulligan  (1953)  PACIFIC JAZZ 46847

*Reunion with Chet Baker  (1957)  PACIFIC JAZZ 46857

*Carnegie Hall Concert (w/ Chet Baker)  (1974)  CTI/COLUMBIA 40689

50-SAYI_02-Jazz Nisan 2008 » Konu Başlıkları

© 2019 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler