Caz sözcüğü nereden geliyor

Yayın tarihi: 26.07.2006
Caz sözcüğü nereden geliyor

Caz sözcüğü nereden geliyor?

“Oh Jazz me Baby!”

 

Jazz sözcüğünü ilk kez şarkı sözü yazarı ve müzisyen Clarence Williams’ın bir şarkıda kullandığı söylenir; Williams da bunu doğrulamaktadır: “Hem Brown Skin, hem de Mama’s Baby Boy şarkılarında bu sözcüğü kullandım, Nereden bulduğumu şimdi pek hatırlamıyorum, ama galiba biz bir yerlerde müzik yaparken bir kadın bana söylemişti bu sözcüğü: ‘Oh Jazz me Baby!’”

 

Williams’a bu sözcükleri fısıldayan kadının ne demek istediği çok açıktı aslında; İlk cazcılar ‘Caz yapmak’ terimini zina yapmak anlamında kullanırdı. Yine “jazzbow” ya da “Jazzbo” gibi argo terimlerin de bayanlar tarafından sevgilileri için kullanıldığı biliniyor. Hatta kimi kaynaklar Jazz sözcüğünün Chaucer ve Shakespeare gibi yazarların eserlerinde de bir yeraltı jargonu olarak geçtiğini söylüyor.

Konu üzerine düşünen müzisyenlerden Arnold Loyacano ise farklı bir görüşte. Loyacano, 1915 yılılnda Chicago’ya gelip caz müziği yapan ilk beyaz grup, Tom Brown’s Band’de yer alıyordu. Grup, Chicago’ya ilk geldiğinde, daha önce bir yaylı sazlar dörtlüsünün müzik yaptığı bir otelde çalmaya başlar. Tümüyle farklı bir müzik geleneğine sahip olan Tom Brown’s Band ise yük vagonlarında çalmaya alışıktır; yani gürültülü müzik yaparlar ve isteseler dahi yumuşak çalamazlar.Dinleyicilerin tepkisi beklenebileceği gibidir: herkes kulaklarını kapar ve bağırmaya başlar: “Bu ne gürültü!” İşte Loyacano’ya göre insanların bu  müziğe “caz” ismini vermeleri o zamandan başlamaktadır: “Kuzeylilerin müzik anlayışına göre bizim çaldığımız müzik gürültücü, kulakları tırmalayan ve şiddetliydi. Tepkilerini ‘jazzy’ sözcüğüyle dile getirdiler ve ‘gürültücü’ anlamında ‘Bu jazzy grubu da nereden buldunuz?’ diye şikayet ettiler. Önceleri ‘jass’ sözcüğünü kullanıyorlardı; sonraları değişti ve ve ‘jazz’ olarak kaldı.”

 

“Jazz” sözcüğünü şarkılarında kullanarak literatüre sokan kişinin,  Clarence Williams olduğu söylenir.

 

 

Benny Goodman

 

16 yaşındayken Ben Pollack’in orkestrasına katılan Goodman, 4 yıl sonra farklı gruplarla ve radyoda çalabilmek için Pollack’tan ayrıldı. Bu arada büyük caz grupları, 1920’lerin swing müziğini, yüksek tempolu, canlı yeni bir stile dönüştürmeye başlamıştı. Benny Goodman da kendi grubunu kurma ve turneye çıkma kararı aldı. 1935’te, Los Angeles’taki Palomar Ballroom’da sergilediği performanslar, kariyerinde bir dönüm noktası sayılacak denli önemliydi. Çünkü ne Benny, ne de swing müziği bundan önce böyle yoğun bir ilgiyle karşılaşmamıştı. “Swing’in Kralı” lakabıyla anılmaya başlanan müzisyenden sonra swing,  ulusal bir saplantı haline geldi. 

 

© 2018 Tüm hakları saklıdır.
Matbaacılar Sitesi No:115 Bağcılar, İstanbul
iletişim
Boyut Pedia Kategoriler