Menopoza
geçiş...
Son adet kanaması olarak isimlendirilen menopozdan bir
süre önce başladığı kabul edilen ve bazı önemsenmeyen belirtilerin oluşabildiği
döneme “menopoz öncesi dönem” (premenopoz) denilir.
Üreme döneminden yaşlılığa geçiş dönemine “Klimakteriyum”
denilmektedir. Kadın hayatındaki önemli dönüm noktasıdır. Bu geçiş döneminde
görülen son adet kanamasına ise “menopoz” adı verilir. Buna karşılık, menopoz
ile ilgili bütün sorunlar ve bu son adet kanamasından sonrası için de “menopoz”
kelimesinin kullanıldığını görüyoruz. Son adet kanaması olarak isimlendirilen
menopozdan bir süre önce başladığı kabul edilen ve bazı önemsenmeyen
belirtilerin oluşabildiği döneme “menopoz öncesi dönem” (premenopoz) denilir.
Genellikle 40’lı yaşlarda başladığı kabul edilir ve bu dönem kadının gördüğü
son adet ile sonlanır.
Kırklı yaşların ortalarına doğru adet kanamalarında
düzensizlikler başlayabilir. Kanamalar eskiye göre daha bol ve uzun sürebilen
şekiller gösterir. Hatta ilk defa bu dönemde ateş basması şikayetleri
görülebilir. Bu yaşlardan itibaren adet kanaması kesildikten sonraki bir yılı
içine alan süre “perimenopoz” olarak isimlendirilir. Son adet kanamasından
sonra 1 yıl boyunca hiç adet kanaması olmayan kadının artık “menopoz” a girmiş
olduğu kararı verilir.
Son adet, yani menopoz genellikle 45-55 yaşları arasında
olur. Endüstrileşmiş ülkelerde 48-52 (ortalama 51) yaşında olduğu
bildirilmektedir. Ülkemizde yapılan araştırmalarda ortalama menopoz yaşının 49
olduğu saptanmıştır.
İlk adet görme yaşı günümüzde daha önceki yıllarla
kıyaslandığında daha erken yaşlarda olma eğiliminde iken menopoz yaşında daha
ileri yaşlara kayma görülmemektedir. Kadının canlı bebek doğurma sayısının,
menopoz yaşını hiç doğum yapmamış olanlara oranla bir yıl daha uzattığı bildirilmektedir.
Bunun yanı sıra adetlerini 26 günden daha sık görenlerde, 33 gün ve daha fazla
günde adet görenlerden 1-2 sene önce menopoz yaşayabileceği bildirilmektedir.
Bu arada sigara tiryakiliğinin sigara içmeyenlere oranla menopoz yaşını 1 veya
2 yıl öne aldığı kesin olarak saptanmıştır. Bazı kadınlarda ise çeşitli
nedenlerle yapılan ameliyatlar esnasında her 2 yumurtalığın birlikte alınması
da menopoz nedeni olur. Buna “cerrahi menopoz” adı verilir. Böyle bir cerrahi
girişim olmaksızın 40 yaşından önce rahimi ve yumurtalıkları olmasına rağmen
adetleri kesilen kadınlar da görülmektedir. Bu kadınlar için her ne kadar
“erken menopoz” (prematür menopoz) terimi kullanılmakta ise de bu deyim çok
uygun bir deyim olmaktan uzaktır. Çünkü bu kadınların bazılarında hiçbir tedavi
yapılmaksızın yeniden adet kanamaları başlayabilmekte ve hatta gebelik bile
gelişebilmektedir.Yapılan araştırmalarda bu kadınların yumurtalıklarındaki
değişikliklerin doğal şekilde menopoza girmiş olanlardan farklı olduğu
görülmüştür. Çok nedenli adet kanaması kesilmesi olan bu kadınlarda “erken
yumurtalık yetersizliği” terimi kullanılmasının daha doğru olacağı
anlaşılmaktadır.
Premenopozun genellikle 40’lı yaşlarda başladığı kabul
edilir ve bu dönem kadının gördüğü son adet ile sonlanır.