Evde
kullanılan maddelerle oluşan zehirlenmeler
Her evde değişik amaçlarla kullanılan ve alındığında
zehirlenmeye yol açabilen çok sayıda madde bulunur. Evde kullanılan
malzemelerle oluşan zehirlenmelere kaza yolu ile alınım ve genellikle de
çocuklarda rastlanır. Göreceli olarak oldukça sıktır. Hemen her evde bulunan ve
yanlışla alınarak zehirlenmeye yol açan maddelerin başında tıbbi ilaçlar gelir.
İlaçların evde korumalı bir şekilde bulundurulmaması ile daha çok çocuklarda
görülür. İlacın tipi ve alınan miktara bağlı olarak ciddi zehirlenmeler
görülebilir. Kullanılan veya önceden kullanılmış ve artmış ilaçların çok iyi
bir şekilde korunması özellikle çocuklu evlerde, çocukların ulaşmayacağı
şekilde bulundurulması son derece önemlidir. Bazen zihinsel fonsiyonları
bozulmuş yaşlı kimselerde de yanlışlıkla fazla veya yanlış ilaç alımlarına
rastlanabilir. Ev halkı arasında böyle kişilerin bulunmasında da daha fazla
dikkatli olunması gerekir.
İlacın tipi ve alınan miktara bağlı olarak ciddi
zehirlenmeler görülebilir.
Temizlik malzemeleri
Evlerde temizlik amaçlı kullanılan maddelerin çoğu
alındığında zehirli etki gösterir. Deterjanlar genellikle çok fazla etkili
değildir. Alındığında sindirim belirtileri ortaya çıkar. Detarjanlarla oluşan
zehirlenmelerde asıl tehlike, deterjan köpürmesi ve kusma sırasında nefes
borusu ve akciğerlere kaçmasıdır. Bu takdirde akciğerler deterjan köpüğü ile
dolacağından görevini yapamaz duruma gelir ve hastada oksijensiz kalma sonucu
ciddi tehlikeler baş gösterir. Çamaşır suyu, beyazlatıcılar, lavabo açıcılar,
kireç gidericiler, temizlik amacı ile kullanılan tuz ruhu gibi maddeler
alındığında yemek borusu ve midede dokuların zarar görmesine neden olurlar.
Korosiv maddeler denilen bu tür maddeler daha çok çocuklarda yanlışlıkla içme sonucu
zehirlenmelere yol açar. Yemek borusu ve midede yanma, ağır vakalarda yemek
borusu ve midenin delinmesi, kanamalar görülebilir. Daha sonraları iltihaplanma
ortaya çıkar. Belirtilerin şiddeti alınan maddenin miktarına ve yoğunluğuna
bağlıdır. Yemek borusunda ağır hasar oluşmuş ise ciddi sonuçlar ortaya
çıkabilir. Korosiv madde alımı ile oluşan yaraların iyileşmesinden sonra bazen
yara yerlerinde darlıklar ortaya çıkabilir ve uzun süreli tedavi gerektirir.
Deterjanlar genellikle çok fazla etkili değildir.
Alındığında sindirim belirtileri ortaya çıkar. Detarjanlarla oluşan zehirlenmelerde
asıl tehlike, deterjan köpürmesi ve kusma sırasında nefes borusu ve akciğerlere
kaçmasıdır.
Ev içi zehirlenmelerinin önlenmesi
Ev içi zehirlenmelerin önlenme-sinde en önemli husus zararlı
olabilecek maddelerin ve ilaçların güvenli şekilde muhafaza edilmesidir. Evde
bulunan bütün ilaçlar kilitli dolaplarda saklanmalıdır. Olanağı bulunmayanlar
ilaçların kilitli çantalarda korunmasını sağlayabilirler. Zararlı olabilecek
evde kullanılan kimyasal meddeler de çok iyi saklanmalıdır. Bunların kolay
ulaşılabilecek alçak yerlerde ve raflarda bulundurulması sakıncalıdır. Böcek
ilacı gibi zehirli maddelerin muhafaza edilmesinde azami dikkat
gösterilmelidir. Bu tür maddelerin mutfak, kiler gibi besin maddelerinin olduğu
yerlerde bulundurulması kazalara neden olabilir. İlaçlar gelişi güzel
kullanılmamalıdır. İlaçların kullanılmasında, doğru ilacın alındığından emin
olunmalıdır. Ev içi zehirlenmelerin sosyo-kültürel düzeyi düşük kesimlerde daha
sık görüldüğü bilinmektedir. Anne ve babaların eğitimi ve çocuklarını
zehirlenmelere karşı eğitmeleri zehirlenmelerin önlenmesinde önemlidir.
Naftalin
Evlerde yünlü ve ipek giysilerin korunması amacı ile
güvelere karşı sık kullanılır. Akut zehirlenmelerine daha çok çocuklarda
karşılaşılır. Başlıca belirtiler bulantı, kusma, ishal ve bazen böbrek
bozukluklarıdır. 30 gram üzeri gibi yüksek dozda alımlarda, sindirim
bozuklukları, bilinç bulanıklığı, kasılmalar, koma ve kan hücrelerinde
parçalanma görülür. Derhal mide yıkanır, kasılmalara karşı önleyici ilaçlar
verilir, solunum durmuşsa suni solunum uygulanır.