BoyutPedia

BABÜR İMPARATORLUĞU, Hindistan’da Babür tarafından kurulan imparatorluk (1526-1858). Batı’da, Hint Moğol İmparatorluğu ya da Büyük Moğol İmparatorluğu denir. Babür, tahta geçtiğinde (1494) bir süre saltanat kavgalarıyla uğraştı. Sonunda emrindeki çok az bir kuvvetle Hindikuş Dağlarını geçip Kâbil’i ele geçirdi (1504) ve böylece Afganistan’da yeni devletini kurmuş oldu. Safevilerin de yardımıyla Semerkant ve Buhara’yı aldı (1511). Kandehar (1522) ve Lahor kentlerini ele geçirdi (1524). Panipat Savaşı’nda Delhi Sultanı İbrahim Ludi’yi yenerek Delhi ve Agra’yı aldı ve Babür İmparatorluğu’nun temellerini attı (1526). Yerine geçen Hümayûn, Babür’ün ele geçirdiği topraklarda Babürlü egemenliğini güçlendirmeye çalıştı. Babür’ün torunu Ekber Şah (1556-1605), imparatorluğun gücünü pekiştirdi ve yönetimde kalıcı reformlar gerçekleştirdi. Müslümanlar, Hindular ve Hristiyanlara eşit haklar tanıdı. Ekber’in yerine geçen oğlu Cihangir (1605-1627), başarısız birkaç seferin ardından Mevar ve Kangra’yı denetimi altına aldı. İktidarı zor kullanarak ele geçiren Şah Cihan (1628-1658), daha çok yaptırdığı mimarî eserlerle ünlendi. Şah Cihan’ın oğlu Evrengzib (1658-1707), son büyük Babür hükümdarıdır. Onun ölümünden sonra imparatorluk gücünü yitirdi ve dağılma sürecine girdi. Giderek Delhi çevresine sıkışan Babür Devleti, son hükümdar II.Bahadır Şah’ın İngilizler tarafından ülkeden çıkarılmasıyla ortadan kalktı (1858). Babür yönetimi, Hindistan’da güzel sanatlar açısından en parlak dönemlerden biri oldu. Babür sanatı, özellikle minyatür, cam işi, mimarî ve el dokumacılığı alanlarında gelişme gösterdi. Görkemli eserler veren Babür mimarîsinin en önemli örnekleri, Tac Mahal (Agra), Hümayûn Türbesi (Delhi) ve Ekber Türbesi’dir (Agra).