BoyutPedia

DAĞ OLUŞUMU, (eş anlamı orojenez, orojeni), sıradağların oluşmasına sebep olan jeodinamik süreçlerin tümü. Dağ oluşumu, yeryüzü kabuğunun önemli bölümünü etkileyen çok büyük boyutlu, uzun süreli ve çok karmaşık jeolojik bir olaydır. Önce bir havzanın veya çukurun oluşumuyla başlar; daha sonra, oluşan bu havza veya çukura deniz dolar ve deniz çökelleri birikmeye başlar. Bunlar esas dağ oluşumu evresinde bir sıradağ oluşturmak üzere kıvrılır ve su yüzeyine çıkar. Bu evre, bindirmelerin ve aşma örtülerinin oluşması sonucunda meydana gelen sıkışma olayına sıkı sıkıya bağlıdır. Dağ oluşumunun önemine göre, genellikle büyük ölçekli bir granitleşme olayıyla birlikte başkalaşım olayları da görülür. Granitleşme olayında (And Dağlarında olduğu gibi) aşma örtülerine hemen hemen hiç rastlanmaz, oysa granitli batolitler çok büyük boyutlara ulaşabilir. Bu olaylar, kıtaların kayması ve iki litosfer levhasının karşılaşması gibi sebeplerden kaynaklanır. Bu litosfer levhalarından biri ya diğerinin altına girer ya da diğerini iter.