|
DAĞLARCA, FAZIL
HÜSNÜ, (1914
İstanbul), şair. Ortaöğrenimini Kuleli Askerî Lisesi’nde (1933),
yükseköğrenimini Harp Okulu’nda tamamladı (1935). Subay olarak orduya katıldı.
Ön yüzbaşıyken kendi isteğiyle askerlikten ayrılarak (1950), bir yıl kadar
Basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü’nde çalıştı. Daha sonra Çalışma Bakanlığı
İş Müfettişliği örgütüne geçti (1953). Bu son görevinden emekli oldu (1960).
İstanbul’da Kitap Kitabevi’ni kurdu. Türkçe dergisini (Ocak 1960-Temmuz 1964)
ve Kitap Kitabevi yayınlarını yönetti. Yeni Adana gazetesinin düzenlediği bir
yarışma sonucu armağan kazanarak yayımlanan (1927) bir öyküsünden sonra,
“Yavaşlayan Ömür” (İstanbul dergisi 1933) adlı şiiriyle yazın dünyasına giren
Dağlarca, Harp Okulu’ndaki öğrencilik yıllarında Varlık dergisinde çıkan
şiirleriyle adını duyurmaya başladı. Daha sonra Kültür Haftası, Yücel, Aile,
İnkılapçı Gençlik, Yeditepe, Türk Dili, Yenilik, Vatan, Kültür Dünyası, Çağrı,
Türkçe, Ataç, Türk Yurdu, Yön, Devrim, Varlık (1934-1972) dergilerinde yayımladığı
şiirlerle tek başına bir okul kimliği gösterdi. Topluma, dış gerçeğe bakarken,
evren karşısında kişioğlunun “muhteşem yalnızlığını” duyarak insanî gerçekleri
kendinde aramaya çalışırken dili, kavram ve imge zenginliği, alabildiğine
yoğunlaşmış düşünce atmosferi, değişik çağrışımları, gerçekçi temaları işlediği
zaman bile yitirmediği duyarlığıyla şiirimizin çağdaşlaşma savaşı verdiği son
otuz yılda ulaştığı aşamaların simgelerinden biri oldu. Yapıtları: “Havaya
Çizilen Dünya” (1934), “Çocuk ve Allah” (1940), “Daha” (1943), “Çakırın
Destanı” (1945), “Taş Devri” (1945), “Üç Şehitler Destanı” (1949), “Toprak Ana”
(1950), “Aç Yazı” (1951), “İstiklâl Savaşı-Samsun’dan Ankara’ya” (1951),
“İstiklâl Savaşı-İnönüler” (1951), “Sivaslı Karınca” (1951), “İstanbul-Fetih
Destanı” (1953), “Anıtkabir” (1953), “Asû” (Yeditepe 1966 Şiir Armağanı, bas.
1955), “Delice Böcek” (Türk Dil Kurumu 1958 Şiir Ödülü, bas. 1957), “Batı
Acısı” (1958), “Mevlâna’da Olmak-Gezi” (1958), “Hoo’lar” (1960), “Özgürlük
Alanı” (1960), “Cezayir Türküsü” (Fransızca, İngilizce ve Arapça çevirileriyle,
1961), “Aylam” (1962), “Türk Olmak” (1963), “Yedi Memetler” (1964), “Çanakkale
Destanı” (1965), “Dışardan Gazel” (1965), “Kazmalama” (1965), “Yeryağ” (1965),
“Vietnam Savaşımız” (1966, İngilizcesi “Our Wietnam war” adıyla, 1966), “Açıl
Susam” (çocuk şiirleri, Üsküp 1967), “Kubilay Destanı” (1968), “Haydi” (1968),
“19 Mayıs Destanı” (1969), “Vietnam Körü” (destan-oyun, 1970), “Hiroşima”
(Fransızca, İngilizce çevirileriyle 1970), “Dört Kanatlı Kuş” (şiirlerinden
seçmeler, 1970), “Malazgirt Ululaması” (şiirler, 1971), “Kuş Ayak” (çocuklar
için şiirler, 1971), “Kınalı Kuzu Ağıdı” (1972), “Gazi Mustafa Kemal Atatürk”
(1973), “Arkaüstü” (çocuklar için, 1974), “ “Yeryüzü Çocukları” (çocuklar için,
1974), “Yanık Çocuklar Koçaklaması” (çocuklar için, 1976), “Horoz” (1977),
“Balina ile Mandalina” (çocuklar için, 1977), “Hollandalı Dörtlükler” (1977),
“Yaramaz Sözcükler” (çocuklar için, 1979), “Göz Masalı” (çocuklar için, 1979),
“Yazıları Seven Ayı” (çocuklar için, 1980), “Nötron Bombası” (şiirler, 1981),
“Kubilay Destanı” (1986). “Dişiboy” (1985), “Takma Yaşamalar Çağı” (1986),
“Uzaklarla Giyinmek” (1990), “Dildeki Bilgisayar” (1992). Ayrıca Cem Yayınevi
Dağlarca Dizisi’nde 14 kitabı yeniden toplu olarak basıldı (1964-1982).
Dağlarca’nın tüm eserleri 1999’dan başlayarak Doğan Yayıncılık tarafından
tekrar yayımlandı. Türkiye Millî Talebe Federasyonu’nun 1966 Turan Emeksiz
Armağanı’nı kazandı. Amerika’da Pittsburg kentindeki “İnternational Poetry
Forum” (Uluslararası Şiir Formu) tarafından 1967’de, yaşayan en iyi Türk ozanı
seçildi. Struga (Yugoslavya) XIII. Şiir Festivali’nde Altın Çelenk Ödülü’nü
kazandı (1974). Aynı yıl Milliyet-Sanat dergisince, yılın sanatçısı seçildi.
“Horoz” adlı kitabıyla Sedat Simavi Vakfı Ödülü’nü Peride Celal ile paylaştı
(1977).
|
|