'Her Şey' Hakkında Her Şey
DADALOĞLU, (1785, ? - 1868, ?), halk şairi. Toroslar üzerinde Kozak, Erzin, Payas yörelerinde göçebe olarak yaşayan Türkmenlerin Avşar boyundan, Âşık Musa adlı bir şairin oğludur. Şiirlerinde Veli adını kullandığından asıl adının Veli olduğu, Gâvur ve Ahır Dağları civarında yaşadığı ve Çukurova’da bulunduğu tahmin edilmektedir. Doğum tarihi kesin olmayıp araştırmacılarca 1765, 1785 ve 1790 gibi tarihler ileri sürülür. Mesleği ve öğrenim durumuna ilişkin olarak da herhangi bir bilgi yoktur. Şiirlerindeki ifadelerden, saz çalmayı ve söz söylemeyi babasından öğrendiği çıkarılabilir. Ölüm tarihi de tartışmalı olup bazı kaynaklar, 1765 ve 1868 tarihlerini vermektedir. Günümüze dek 130’a yakın şiiri tesbit edilmiş olup bunlardan birkaçı dışında bütün şiirleri sözlü derlemelere dayalıdır. Şiirlerinde yer yer rastlanan tarihî olaylar ve bunlara ilişkin protestoları, halkın toplumsal olaylar karşısındaki tepkilerini dile getirir. 1865’te Osmanlılar tarafından örgütlenen “Fırka-i Islahiye” ordusunun, göçebe Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirme ve toprağa bağlama girişimleri karşısında göçerlerin bu harekete karşı koymalarını ve Binboğa Dağlarındaki çarpışmaları, yiğitçe kurulmuş destanlar hâlinde anlatan Dadaloğlu’nun en büyük özelliği, yalın deyişleri yanı sıra toplumsal çelişkileri kesin çizgilerle belirtmesidir. Şiirinde somut sorunları dile getirir; bunları yaparken de şiire özgü inceliklerden ve buluşlardan uzak kalmaz. Dili, çağdaşlarına kıyasla duru bir Türkçedir. Şiirleri, Güney Anadolu’da anlatılan halk hikâyelerinin büyük bölümünün konusunu oluşturur. Dadaloğlu’nun günümüze ulaşan şiirleri, ilk kez “Dadaloğlu” adlı kitapta Taha Toros tarafından bir araya getirilmiş, hayatı ve şiirleriyle ilgili en geniş kapsamlı bir çalışma ise Saim Sakaoğlu tarafından yapılmıştır. Haşim Nezihi Okay, Cahit Öztelli gibi araştırmacılar da yayımladıkları kitaplarla Dadaloğlu üzerine yapılan çalışmaları bir hayli zenginleştirmiştir. Kalktı göç eyledi Avşar illeri Ağır ağır giden iller bizimdir Arap atlar yakın eder ırağı Yüce dağdan aşan yollar bizimdir Belimizde kılıcımız kirmânî Taşı deler mızrağımın temreni Hakkımızda devlet etmiş fermanı Ferman padişahın dağlar bizimdir Dadaloğlu’m yarın kavga kurulur Öter tüfek, davlumbazlar vurulur Nice koçyiğitler yere serilir Ölen ölür kalan sağlar bizimdir KAYNAK : Ali Püsküllüoğlu, Türk Halk Şiiri Antolojisi, Ankara 1975, s.416.
DADALOĞLU, (1785, ? - 1868, ?), halk şairi. Toroslar üzerinde Kozak, Erzin, Payas yörelerinde göçebe olarak yaşayan Türkmenlerin Avşar boyundan, Âşık Musa adlı bir şairin oğludur. Şiirlerinde Veli adını kullandığından asıl adının Veli olduğu, Gâvur ve Ahır Dağları civarında yaşadığı ve Çukurova’da bulunduğu tahmin edilmektedir. Doğum tarihi kesin olmayıp araştırmacılarca 1765, 1785 ve 1790 gibi tarihler ileri sürülür. Mesleği ve öğrenim durumuna ilişkin olarak da herhangi bir bilgi yoktur. Şiirlerindeki ifadelerden, saz çalmayı ve söz söylemeyi babasından öğrendiği çıkarılabilir. Ölüm tarihi de tartışmalı olup bazı kaynaklar, 1765 ve 1868 tarihlerini vermektedir. Günümüze dek 130’a yakın şiiri tesbit edilmiş olup bunlardan birkaçı dışında bütün şiirleri sözlü derlemelere dayalıdır. Şiirlerinde yer yer rastlanan tarihî olaylar ve bunlara ilişkin protestoları, halkın toplumsal olaylar karşısındaki tepkilerini dile getirir. 1865’te Osmanlılar tarafından örgütlenen “Fırka-i Islahiye” ordusunun, göçebe Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirme ve toprağa bağlama girişimleri karşısında göçerlerin bu harekete karşı koymalarını ve Binboğa Dağlarındaki çarpışmaları, yiğitçe kurulmuş destanlar hâlinde anlatan Dadaloğlu’nun en büyük özelliği, yalın deyişleri yanı sıra toplumsal çelişkileri kesin çizgilerle belirtmesidir. Şiirinde somut sorunları dile getirir; bunları yaparken de şiire özgü inceliklerden ve buluşlardan uzak kalmaz. Dili, çağdaşlarına kıyasla duru bir Türkçedir. Şiirleri, Güney Anadolu’da anlatılan halk hikâyelerinin büyük bölümünün konusunu oluşturur. Dadaloğlu’nun günümüze ulaşan şiirleri, ilk kez “Dadaloğlu” adlı kitapta Taha Toros tarafından bir araya getirilmiş, hayatı ve şiirleriyle ilgili en geniş kapsamlı bir çalışma ise Saim Sakaoğlu tarafından yapılmıştır. Haşim Nezihi Okay, Cahit Öztelli gibi araştırmacılar da yayımladıkları kitaplarla Dadaloğlu üzerine yapılan çalışmaları bir hayli zenginleştirmiştir.
Kalktı göç eyledi Avşar illeri
Ağır ağır giden iller bizimdir
Arap atlar yakın eder ırağı
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir
Belimizde kılıcımız kirmânî
Taşı deler mızrağımın temreni
Hakkımızda devlet etmiş fermanı
Ferman padişahın dağlar bizimdir
Dadaloğlu’m yarın kavga kurulur
Öter tüfek, davlumbazlar vurulur
Nice koçyiğitler yere serilir
Ölen ölür kalan sağlar bizimdir
KAYNAK : Ali Püsküllüoğlu, Türk Halk Şiiri Antolojisi, Ankara 1975, s.416.
Bu sayfada yer alan bütün yazı, fotoğraf, resim, ilüstrasyon ve benzer diğer içerik özgündür ve Boyut Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. mülkiyetindedir. Kısmen veya tamamen hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, Intranet, DVD, Video vs) izinsiz kullanılamaz.İktibas edilemez. Tüm içerik, gerçekleşebilecek telif hakkı ihlallerine karşı elektronik sistemlerce sürekli olarak kontrol edilmekte, tespit edilen ihlaller herhangi bir uyarıya gerek duyulmaksızın yasal işleme tabi tutulmaktadır.