Arama Motor:
'Her Şey' Hakkında Her Şey
GANA, Batı Afrika’da devlet. Kuzeyde Burkina Faso, doğuda Togo, batıda Fildişi Kıyısı’yla çevrilidir; güneyinde Gine Körfezi yer alır. Yüzey Biçimleri: Ülke genel olarak düzlüktür. Başlıca iki yükselti olan Akwapim Tepeleri ile Togo Dağları arasında yer alan Volta Irmağı Havzası verimsiz bir alandır. Akosombo Barajı ile suları tutulan ve dünyanın en büyük yapay gölü olan Volta Gölü (8.482 km2) havza içinde yer alır. Havzanın kuzeyinde görece verimli alçak yaylalar yer alır. Kıyı bölgesi genellikle kumsal ve lagünlerle kaplıdır. İklim, Bitki Örtüsü ve Yaban Hayat: Ülkede tropikal iklim egemendir. Güneyde yıllık ortalama ısı 26°C, kuzeyde 28°C’dır. Yağmur mevsimi nisan-eylül arasıdır. Ülkenin en yağışlı bölgesi olan güneybatıda yıllık yağış 2.000 mm’yi aşar. Kuzeye çıkıldıkça yağışlar azalır (Tamali’de 1.080 mm). Güneybatıdaki sık tropikal ormanlar kuzeye doğru yerini savanlar ve ağaçlıklara, güneydoğuda ise çalılar ve kıyılarda lagün bataklıklarına bırakır. Antilop, çeşitli kuşlar, yaban öküzü, timsah, fil, su aygırı, leopar, aslan ve çeşitli maymunlar; sayıları azalsa da, Gana yabanıl yaşamında yer alır. Ekonomi: Kıyı bölgesiyle Kumasi’nin çevresindeki Aşanti bölgesi ekonomik açıdan Gana’nın merkezini oluşturur. Nüfusun çoğunluğu burada toplanmıştır. Özellikle Gana’nın güneyinde çok yüksek olan nüfus artışı, siyasî yaşamda ve kabileler arası gerginliklerde rol oynayan bir sosyo-ekonomik sorun oluşturur. Kakao üretiminde dünyada dördüncü sıradadır. Küçük işletmelerde yetiştirilen kakaonun yanı sıra, geçimlik tarım, ihracata yönelik ürünler tarımı (kahve, kopra, turunçgiller, ananas) hayvancılık, balıkçılık yapılır ve orman kaynaklarından yararlanılır. Manganez, altın, boksit ve elmas, yeraltı zenginlik kaynaklarının başlıcalarıdır. Kıyıların açıklarında petrol bulunur. Kara Volta (Bui) ve Volta üzerinde (8.482 km2’lik bir baraj gölü olan Akosombo) kurulmuş barajlardan elde edilen elektrik sayesinde sanayi hızla gelişmektedir: Alüminyum fabrikası (Akosombo yakınlarında), çimento fabrikası (Takoradi), tekstil, petrol rafinerisi (Tema Limanı), Accra yakınlarında kimya ve şeker sanayileri. Tarih: Gine Körfezi’nin kuzey kıyılarına ilk yerleşen Avrupalılar, Portekizlilerdir. Bölge, 16. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa devletleri, özellikle de İngiltere, Hollanda ve Danimarka arasında bir rekabet alanıydı. Bu devletler kıyıda ve iç kesimlerde birtakım kentler, kaleler kurdular. O yüzyılların en kârlı işi, esir ve altın ticaretiydi. Uzun süre Aşanti Krallığı yönetiminde kalan ülke, 1874’te kesin olarak İngiltere’nin eline geçti. 1957’de, bugünkü adıyla bağımsızlığa kavuştu. Gana’nın kurucusu olan Nkrumah Kwame, 1966 yılına dek devlet başkanı olarak kaldı. Muhalefeti, aldığı sert önlemlerle engelleyen Kwame, bu tarihte Çin Halk Cumhuriyeti’ni ziyaret etmek üzere ülkeden ayrıldığında gerçekleştirilen askerî bir darbeyle devrildi. 1969’da sivil yönetime dönüldü. 1972’de ikinci kez askerî darbe yapıldı. 1979’da gerçekleştirilen bir başka darbeyle, iş başındaki yönetim devrildi. 6 ay süren yönetimden sonra, seçimler yapıldı. Hilla Limann’ın öncülük ettiği Ulusal Halk Partisi seçimi kazandı ve Limann, cumhurbaşkanı seçildi. Aynı yıl yeni anayasa yürürlüğe girdi. Ancak 1981’de eski bir havacı teğmen olan Jerry John Rawling’in öncülük ettiği darbe sonunda anayasa askıya alınarak parlamento ve siyasî partiler kapatıldı. 1992’de referandumla çok partili yönetime geçildi ve J. Rawling tekrar başkanlığa seçildi. 1950’li ve 1960’lı yıllar, ekonomik açıdan bir atılım dönemi oldu. Ülkede büyük ölçüde tarım ve madenciliğe dayanan, gelişme yolunda bir karma ekonomi yürürlüktedir. Son yıllarda yaşanan çeşitli güçlüklere karşın Gana, hâlâ tropik Afrika’nın en zengin ve gelişmiş ülkesi durumundadır. GANA Resmî adı : Gana Cumhuriyeti Yüzölçümü : 238.533 km2 Nüfus : 21.833.000 (2005) Başkenti : Accra Resmî dil : İngilizce Din : % 38 yerli inançlara bağlı, % 30 Müslüman, % 24 Hristiyan, % 8 diğer Para birimi : Cedi (À)
GANA, Batı Afrika’da devlet. Kuzeyde Burkina Faso, doğuda Togo, batıda Fildişi Kıyısı’yla çevrilidir; güneyinde Gine Körfezi yer alır. Yüzey Biçimleri: Ülke genel olarak düzlüktür. Başlıca iki yükselti olan Akwapim Tepeleri ile Togo Dağları arasında yer alan Volta Irmağı Havzası verimsiz bir alandır. Akosombo Barajı ile suları tutulan ve dünyanın en büyük yapay gölü olan Volta Gölü (8.482 km2) havza içinde yer alır. Havzanın kuzeyinde görece verimli alçak yaylalar yer alır. Kıyı bölgesi genellikle kumsal ve lagünlerle kaplıdır. İklim, Bitki Örtüsü ve Yaban Hayat: Ülkede tropikal iklim egemendir. Güneyde yıllık ortalama ısı 26°C, kuzeyde 28°C’dır. Yağmur mevsimi nisan-eylül arasıdır. Ülkenin en yağışlı bölgesi olan güneybatıda yıllık yağış 2.000 mm’yi aşar. Kuzeye çıkıldıkça yağışlar azalır (Tamali’de 1.080 mm). Güneybatıdaki sık tropikal ormanlar kuzeye doğru yerini savanlar ve ağaçlıklara, güneydoğuda ise çalılar ve kıyılarda lagün bataklıklarına bırakır. Antilop, çeşitli kuşlar, yaban öküzü, timsah, fil, su aygırı, leopar, aslan ve çeşitli maymunlar; sayıları azalsa da, Gana yabanıl yaşamında yer alır. Ekonomi: Kıyı bölgesiyle Kumasi’nin çevresindeki Aşanti bölgesi ekonomik açıdan Gana’nın merkezini oluşturur. Nüfusun çoğunluğu burada toplanmıştır. Özellikle Gana’nın güneyinde çok yüksek olan nüfus artışı, siyasî yaşamda ve kabileler arası gerginliklerde rol oynayan bir sosyo-ekonomik sorun oluşturur. Kakao üretiminde dünyada dördüncü sıradadır. Küçük işletmelerde yetiştirilen kakaonun yanı sıra, geçimlik tarım, ihracata yönelik ürünler tarımı (kahve, kopra, turunçgiller, ananas) hayvancılık, balıkçılık yapılır ve orman kaynaklarından yararlanılır. Manganez, altın, boksit ve elmas, yeraltı zenginlik kaynaklarının başlıcalarıdır. Kıyıların açıklarında petrol bulunur. Kara Volta (Bui) ve Volta üzerinde (8.482 km2’lik bir baraj gölü olan Akosombo) kurulmuş barajlardan elde edilen elektrik sayesinde sanayi hızla gelişmektedir: Alüminyum fabrikası (Akosombo yakınlarında), çimento fabrikası (Takoradi), tekstil, petrol rafinerisi (Tema Limanı), Accra yakınlarında kimya ve şeker sanayileri. Tarih: Gine Körfezi’nin kuzey kıyılarına ilk yerleşen Avrupalılar, Portekizlilerdir. Bölge, 16. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa devletleri, özellikle de İngiltere, Hollanda ve Danimarka arasında bir rekabet alanıydı. Bu devletler kıyıda ve iç kesimlerde birtakım kentler, kaleler kurdular. O yüzyılların en kârlı işi, esir ve altın ticaretiydi. Uzun süre Aşanti Krallığı yönetiminde kalan ülke, 1874’te kesin olarak İngiltere’nin eline geçti. 1957’de, bugünkü adıyla bağımsızlığa kavuştu. Gana’nın kurucusu olan Nkrumah Kwame, 1966 yılına dek devlet başkanı olarak kaldı. Muhalefeti, aldığı sert önlemlerle engelleyen Kwame, bu tarihte Çin Halk Cumhuriyeti’ni ziyaret etmek üzere ülkeden ayrıldığında gerçekleştirilen askerî bir darbeyle devrildi. 1969’da sivil yönetime dönüldü. 1972’de ikinci kez askerî darbe yapıldı. 1979’da gerçekleştirilen bir başka darbeyle, iş başındaki yönetim devrildi. 6 ay süren yönetimden sonra, seçimler yapıldı. Hilla Limann’ın öncülük ettiği Ulusal Halk Partisi seçimi kazandı ve Limann, cumhurbaşkanı seçildi. Aynı yıl yeni anayasa yürürlüğe girdi. Ancak 1981’de eski bir havacı teğmen olan Jerry John Rawling’in öncülük ettiği darbe sonunda anayasa askıya alınarak parlamento ve siyasî partiler kapatıldı. 1992’de referandumla çok partili yönetime geçildi ve J. Rawling tekrar başkanlığa seçildi. 1950’li ve 1960’lı yıllar, ekonomik açıdan bir atılım dönemi oldu. Ülkede büyük ölçüde tarım ve madenciliğe dayanan, gelişme yolunda bir karma ekonomi yürürlüktedir. Son yıllarda yaşanan çeşitli güçlüklere karşın Gana, hâlâ tropik Afrika’nın en zengin ve gelişmiş ülkesi durumundadır.
GANA
Resmî adı : Gana Cumhuriyeti
Yüzölçümü : 238.533 km2
Nüfus : 21.833.000 (2005)
Başkenti : Accra
Resmî dil : İngilizce
Din : % 38 yerli inançlara bağlı, % 30 Müslüman, % 24 Hristiyan, % 8 diğer
Para birimi : Cedi (À)
Bu sayfada yer alan bütün yazı, fotoğraf, resim, ilüstrasyon ve benzer diğer içerik özgündür ve Boyut Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. mülkiyetindedir. Kısmen veya tamamen hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, Intranet, DVD, Video vs) izinsiz kullanılamaz.İktibas edilemez. Tüm içerik, gerçekleşebilecek telif hakkı ihlallerine karşı elektronik sistemlerce sürekli olarak kontrol edilmekte, tespit edilen ihlaller herhangi bir uyarıya gerek duyulmaksızın yasal işleme tabi tutulmaktadır.