BoyutPedia

HAZAR DENİZİ, Avrupa’yla Asya arasında yer alan dünyanın en büyük kapalı denizi. Kıyıları, İran, Rusya Federasyonu, Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan ile kuşatılmıştır. Dünyanın en büyük iç denizi olan Hazar Denizi’nin yüzölçümü 371.000 km2’dir. Uzunluğu yaklaşık 1200 km, genişliğiyse ortalama 320 km’dir. En derin yeri 1000 m’yi bulur. Okyanus seviyesinden 28 metre daha aşağıdadır. 6.000 km’ye yaklaşan kıyılarının en büyük kesimi Rusya ve Kazakistan’da 5.390 km ve güneyde 1.146 km’si ise İran’da kalır. Volga, Ural, Emba, Terek, Kura (Aras ile birlikte) gibi büyük akarsularla beslenir; dışarıya akıntısı yoktur. Hazar Denizi’ni besleyen en büyük akarsu Volga Irmağı’dır. Buna karşın, Volga Irmağı üzerinde kurulan barajlar ve sulama amaçlı bazı çalışmalar denize ulaşan su miktarını önemli ölçüde azaltmıştır. Bu da özellikle son yıllarda Hazar Denizi’ndeki su seviyesinin büyük miktarda düşmesine neden olmuştur. Yaklaşık 10 bin yıl önce Azak Denizi yoluyla Karadeniz’le bağlantısı olan Hazar Denizi, daha sonra kapalı bir deniz hâlini almıştır. Kıyısı olan ülkelerin ekonomilerinde önemli bir rol oynayan Hazar Denizi, bulundurduğu petrol yatakları nedeniyle önemi son yıllarda artmıştır. Bölgenin ulaşım ağı içinde de önemli bir yere sahiptir.