BoyutPedia

HALİT PAŞA (DELİ), (1883 İstanbul - 14 Şubat 1925 Ankara), Kurtuluş Savaşı komutanlarından, İkinci TBMM Ardahan milletvekili. 1903’te Harp Okulu’nu teğmen olarak bitirdikten sonra Yemen’deki Birinci Ordu emrine verildi. Trablusgarp ve Balkan Savaşı’na katıldı (1912-1913). Savaştan sonra İstanbul’da Harbiye Nezareti’nde çalıştı, Teşkilât-ı Mahsusa’da görev aldı (1913-1914). I.Dünya Savaşı başlarında, Teşkilât-ı Mahsusa’nın özel bir birliğiyle gönderildiği Artvin’de Çoruh müfreze komutanlığı yaptı (1914-1916). Hastalandı ve tedavi için Avusturya’ya gitti. Dersim (Tunceli) mıntıka komutanlığı sırasında Erzurum, Erzincan ve Nenehatun’u geri aldı. Yarbay rütbesiyle 3.Kafkas Tümeni komutanlığına, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra da 9.Kafkas Tümeni komutanlığına atandı. Kars’ın alınmasında önemli rol oynadı (1919). Doğu Cephesi’nin kapanması üzerine Batı Cephesi’nde görevlendirildi. Kolordu komutanı yetkisiyle “Kocaeli Grup Komutanı” oldu (1921). Rütbesi generalliğe yükseltildi. 26 Ağustos 1922’deki Büyük Taarruz’da yaptığı saldırılarla düşmanın kaçış planını engelledi. Kocaeli Grubu’nun lağvedilmesi üzerine, Batı Cephesi Komutanlığı emrine verildi. İkinci TBMM’ye Ardahan milletvekili olarak seçildi (1923-1925). Bu dönemde “Paşalar” meselesi yüzünden Meclis’te sert tartışmalara girdi. Malûl gazilerle ilgili bir önergeye imza toplamak için tartıştığı Elâzığ milletvekili Hüseyin Bey’le çıkan kavgada araya giren Karahisarısahip (Afyonkarahisar) milletvekili Ali Çetinkaya tarafından tabancayla vurulup ağır yaralandı (9 Şubat 1925) ve beş gün sonra öldü (14 Şubat 1925). İstanbul Edirnekapı’daki mezarı, 1988’de Ankara’daki Devlet Mezarlığı’na nakledildi. Ailesi daha sonra “Karsıalan” soyadını aldı.