BoyutPedia

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ (İÜ), 1933’te İstanbul Dârülfünunu’nun kapatılmasından sonra Maarif Vekâleti’ne bağlı olarak bugünkü adıyla İstanbul’da yeniden kurulan, Türkiye’nin en eski ve en büyük üniversitesi. 1863’te Osmanlı uyruklulara yükseköğrenim sağlamak amacıyla Sultanahmet’te Dârülfünun-ı Osmanî adıyla açıldı. Açılışından bir yıl sonra tutucu çevrelerin baskısıyla kapatılan Dârülfünun’da hikmet (fizik), hayvanat (zooloji), nebatat (botanik), tarih ve felsefe dersleri veriliyordu. 1869’da yayımlanan Maarif Nizamnamesi’nden sonra 1870’te açıldı ve aynı nedenlerle ertesi yıl tekrar kapatıldı. Bu kez Maarif Nâzırı Saffet Paşa, Galatasaray’da Hristiyan bir müdür ve Avrupalı öğretmenlerle Galatasaray Dârülfünunu’nu açtıysa da bu girişim uzun süreli olmadı ve 1881’de kapatıldı. 1900’de Abdülhamid’in tahta çıkışının 25. yıldönümü nedeniyle Dârülfünun-ı Şahane adıyla yeniden açılan kurum, II.Meşrutiyet’ten (1908) sonra Dârülfünun-ı Osmanî adını aldı. I.Dünya Savaşı sırasında gelen Alman profesörlerle gelişen Dârülfünun’a sınırlı bir bilimsel özerklik tanındı. Hukuk, Fen, Tıp, Edebiyat bölümleri oluşturuldu. Cumhuriyet’in ilanı sonrası kurumun adı İstanbul Dârülfünunu’na çevrildi (1924). 7 Ekim 1925’te medreseler “fakülte” statüsüne kavuşturuldu. 1933’te kapatıldı ve aynı yasayla Maarif Vekâleti’ne bağlanarak İstanbul Üniversitesi (İÜ) adıyla kuruldu (1 Ağustos 1933). Yeni üniversitede, Dârülfünun dönemindeki 240 öğretim üye ve görevlisinden 157’sinin görevine son verildi. Bunun yerine, Almanya ve Avusturya’dan 100 dolayında bilim adamı ve uzman, zaman içinde İstanbul Üniversitesi’ne alındı. Yeni üniversite 18 Kasım 1933’te öğrenime başladı. 1946 tarih ve 4936 sayılı yasayla bilimsel ve yönetsel özerkliğe kavuşturuldu. İÜ bünyesinde önceleri Fen, Edebiyat, Tıp, Hukuk, İktisat fakülteleri ile Eczacılık ve Dişçilik yüksekokulu bulunuyordu. Sonradan bu iki yüksekokul fakülte durumuna getirildi ve Orman, İşletme, Kimya, Veteriner, Siyasal Bilimler, Yer Bilimleri gibi yeni fakülteler açıldı. YÖK Yasası’na göre yeniden düzenlenen İÜ’de 41 sayılı kanun hükmündeki kararnameyle fakülte sayısı 15’ten 13’e indirildi. İÜ, günümüzde 6 Kasım 1981 tarih ve 2547 sayılı yasa hükümlerine tâbi olarak çalışmakta, 17 fakülte, 13 yüksekokul ve 15 enstitüden oluşmaktadır.