BoyutPedia

JEFFERSON, THOMAS, (1743 Shadwell /Virginia - 1826 Montecello/Virginia), ABD’nin üçüncü cumhurbaşkanı. Büyük toprak sahibi Peter Jefferson’un en büyük oğludur. Önce evde, sonra da College of William and Mary’de eğitim gördü. 1767’de baroya alındı. “Virginia House Of Burgesses”e (Virginia Meclisi) üye seçildi (1769) “Kurtuluş Savaşı”nı hazırlayanlar arasına katıldı. 1775’te yapılan “Continental Congress”e katılan Virginia delegeleri için yazdığı “A Summary View of the Rights of Amerika” kitabı (1774) onu, devrimin en aşırı öncüleri arasına kattı. Arkadaşları “Declaration of İndependence”i (Bağımsızlık Bildirisi) yazmak ödevini ona verdiler (1774). Bir süre sonra “Congress” üyeliğinden çekilerek Virginia’nın yasalarını hazırladı. 1779’da Virginia valisi seçildi. 1783’te yeniden “Congress” üyeliğine seçilerek İngiltere ile barış koşullarını kararlaştıracak heyetin başına getirildi. Ertesi yıl yeni ABD Hükûmeti’nin elçisi olarak Fransa’ya gönderildi. Orada büyük başarılar sağladı. George Washington hükûmetine dışişleri bakanı oldu (1790). Fransız devrimine yakınlık duyduğu ve her eyaletin bağımsızlığını korumak istediği için, Washington ile anlaşmazlığa düştü. Ondan ayrılarak antifederalist Cumhuriyetçi Parti’yi kurdu (1794). Başkan seçimlerinde federalist John Adams’a az farkla yenildi. 1800’deki seçimi kazanarak iki dönem (1801-1809) başkanlık etti. Yeni başkent Washington’un açılış töreninde bulundu. Kamuoyunun baskısıyla Louisiana eyaletini Fransa’dan para ile satın aldı (1803). Kasım 1804’te yine başkan seçildi. Üçüncü kez başkan seçilmek istemedi. Görevden ayrılınca doğduğu yere döndü. Hayatının son yıllarını Virginia Üniversitesi’ni kurmakla geçirdi. ABD’de eski İngiliz sömürge üslubuna son veren yeni bir mimarî anlayışının oluşmasında büyük rol oynadı.