BoyutPedia

KÂMÎ, (asıl adı Mehmed), (1649 Edirne - 1724 İstanbul), dîvan şairi. Gülşenî târikatı mensuplarından Derviş İbrahim’in oğludur. Edirneli Efendi, Edirneli Çelebi veya Kâmî Efendi diye de tanınır. Edirne’de Şeyh Neşâtî Dede’den edebiyat ve Farsça dersleri aldı. Daha sonra İstanbul’a gelerek öğrenimini tamamladı. Aldığı tasavvuf kültürüne rağmen ilmiyye mesleğini seçerek müderris oldu. Nâbî’den sonra Lâle Devri’nin en büyük şairi olarak kabul edilir. Galata, Bağdat ve Kahire’de kadılık yaptı. Evkâf-ı Hümayun Müfettişliğinde bulundu ve son olarak Mekke mollalığı payesine erişti. Mezarı Üsküdar’da Karacaahmet Türbesi karşısındadır. Lâle Devri yaşantısını sergileyen Kâmî’nin eserlerinde, nükte ve hiciv egemen olup sade bir dil göze çarpar. Babasından dolayı Gülşenî tarikatına girmesine, fıkıhla ilgili yapıtlar vermesine ve kadılık yapmasına karşın, bazı şiirlerinde tasavvufun ve dinin etkisi pek görülmez. Şiirlerinde dönemin geçerli şiir anlayışını eleştirdiyse de eski mazmunları daha iyi söyleme alışkanlığını sürdürdü. Dîvan’ında şehir hayatından bahseder. Beyitlerinden, Boğaziçi’nde oturduğu ve sevgilisinin Boğaziçili olduğu anlaşılır. İstanbul’daki sosyal yaşamı, eğlence yerlerini ve mevsimine göre mesirelerde yapılan Ramazan iftarlarını anlatır. İfadelerinden, İstanbul’u yaşanacak bir şehir olarak gördüğü anlaşılmaktadır. Eserleri: Dîvan : Genellikle tasavvuf içerikli şiirlerinden oluşur. İstanbul’da Millet, İstanbul Üniversitesi ve Süleymaniye kütüphanelerinde nüshaları bulunmaktadır. Tuhfetü’l-Vüzerâ : Mesnevî türünde kaleme alınmıştır. Kâmi’nin, Bağdat’tayken yazdığı, mezarları Bağdat’ta bulunan ünlüleri anlattığı en önemli eseridir. Firuznâme (Şairin Türkçe manzumelerini içeren önemli bir eseridir.), Sıhhatnâme (Sultan III. Ahmed’in hastalıktan kurtulması üzerine yazılan bir eserdir.), Tabakat-ı Hanefiye (Hanefî fıkıhçıların yaşam öykülerinden oluşan bir yapıttır.), Riyâzü’l-Kâsımîn (Fıkıhla ilgili çeviri bir risaledir.), Fetâvâ-yı Kâidiyye (Çeviri bir eserdir.), Mehâmü’l-Enam, Hüzmâ safâ (Sözdizimiyle ilgili bir eserdir.), Mehamü’l-Fukaha, Behçetü’n-Nu’amâ, Tercüme-i Salât-ı Su’ûdi, Metalib-i Sâire (Fıkıhla ilgili konuları içeren bir dergidir.), Manzume-i Âsafnâme, Nefesetü’l-Uhreviyye (Namazı konu alan bir eserdir).