BoyutPedia

LEĞEN KEMİĞİ, (kalça kemiği ya da pelvis de denir), vücudun alt tarafında, bacakların omurgaya bağlandığı bölümde ve gövdenin tabanında yer alan kemiklerin bir leğen şeklinde çevreledikleri kısım. Kalça kemikleri arasındaki açıklıklar birtakım kaslar ve bağlar tarafından doldurulmuştur. Erkek leğen kemiğinin yapısı daha dar, kadın leğen kemiğinin yapısı ise daha geniştir. Omurganın hem bel bölümüyle hem de bacaklarla eklemlenir. Yetişkin insanlarda kuyruk sokumu kemiği, kuyruk kemiği ve yanlarda iki kalça kemiğinin eklemleşmesiyle oluşur. Birbirine eklemlerle bağlı olduklarından leğen kemiklerinin hareketi çok sınırlıdır. Leğen iskeleti çok sayıda kasla döşelidir. Alt açıklık apış arası (perine) denen bir diyaframla kapalıdır. Kadın ve erkekte leğen organları, sidik torbası, sidik yolu, göden bağırsağı ve kalın bağırsağın leğen bölümünden oluşur. Kadında buna döl yolu, döl yatağı boruları ve yumurtalıklar; erkekteyse prostat, sperma keseleri ve boşaltıcı kanallar eklenir. Doğum hekimleri için leğenin incelenmesi ayrı bir önem taşır. Kadın leğen kemiği, doğuştan veya sonradan geçirilen bir hastalık sonucu deforme olabilir. Doğum doktoru, gebe olan kadının leğen kemiğinin kapasitesini ve çaplarını pelvimetre ile ölçerek, doğumunda bir güçlük olup olmayacağını önceden söyleyebilir. Leğen rahatsızlıkları, genellikle iç organ yaralanmalarıyla birlikte görüldüğü için kazalar sonucu oluşan leğen kırıkları önemlidir. Leğende sık görülen kırıklar, leğen çukurunun çökmesi, çatı kaynağının ayrılması, çatı kemiğinin kırılması, vb.dir. Önemli leğen hastalıkları arasında, omurlararası bağ yangısı, kalça eklem romatizması (koksartroz) kalça ve uyluk kemiğindeki eklem romatizması (artroz), raşitizm ve kemik veremine bağlı bozukluklar ve özellikler doğumu güçleştiren doğuştan biçim bozuklukları sayılabilir. Hayvanlarda, arka bacakları olan tüm omurgalılarda değişik biçimde de olsa her zaman leğen vardır. Sürüngenlerde leğenin biçimi tümüyle değişik olup balıklarda leğen yoktur.