BoyutPedia

EMİR SULTAN, (asıl adı Seyyid Şemseddin Muhammed bin Ali el-Hüseynî el-Buharî’dir), (1368 Buhara - 1429 Bursa), tasavvuf şairi. Rivayete göre, babası, Hz. Muhammed’in soyundan gelen Emîr Külâl adıyla tanınan Buharalı mutasavvıflardan Seyyid Ali’dir. Çocukluğunda iyi bir eğitim gördü. Hâce İshak Huddelânî ve Seyyîd Ali Hemedanî’den dinî bilgiler aldı. 17-18 yaşlarında babasının vefatı üzerine, bir süre, baba mesleği olan çömlekçilik yaptı. Daha sonra hacca gitmek üzere Buhara’dan ayrıldı. Birkaç yıl Medine’de kalıp Bağdat’a ve oradan Karaman, Niğde, Kütahya ve İnegöl yoluyla Bursa’ya gelip Gökdere’de (bugünkü Emirsultan semti) bir mağaraya yerleşti; ünü kısa zamanda yayılıp halkın sevgisini kazandı ve çevresinde bir mürit halkası oluştu. Sadreddin Konevî’nin “Miftâhu’l-gayb”ını okuyarak Molla Fenarî’den icazet aldı. Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Sultan’la evlendi ve bu evlilikten biri erkek, üç çocuğu oldu. Yıldırım Bayezid tarafından, Ulu Cami’nin açılışında ilk cuma hutbesini okuması istendiyse de o, bu görevi, Bursa’da yaşayan Somuncu Baba’ya bıraktı. Ankara Savaşı’nda Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilmesinin ardından Bursa’nın işgali sırasında Molla Fenarî ve İbnü’l-Cezerî ile birlikte Kütahya’da bulunan Timur’un huzuruna çıkarıldı ve bir süre sonra serbest bırakılıp Molla Fenarî ile birlikte Bursa’ya döndü. II. Murad’ın, amcası Mustafa Çelebi’ye karşı sürdürdüğü mücadelede II. Murad’ın yanında yer aldı ve 1422’deki İstanbul kuşatmasında, 500 müridiyle ona destek verdi. Öldüğünde 61 yaşında olan Emir Sultan, Bursa’da kendi adıyla anılan türbede gömülüdür. Emir Sultan’ın, gerek zamanında, gerek ölümünden sonra birçok mutasavvıf şairi ve halk ozanını etkilediği görülür. Aradan geçen uzun yıllar süresince yaratıcı halk düşüncesi, Emir Sultan’ı insanüstü başarılarla dolu menkıbe ve kerametleriyle anmış, onu Anadolu tarikat ulularının en büyüklerinden biri yapmıştır. Onun kerametlerini konu edinen menakıbnâmelerden adı en yaygın olanları, Hacı Kasım diye bilinen İbrahim bin Zeyneddin’in Vesilet-ül Metalib (Dileklerin Kaynağı) ile Yahya bin Bahşî’nin Menakıb-ül Cevâhir (Mücevherlerin Menkıbeleri) adlı eserleridir. Anadolu’nun Türkleştirilip İslâmlaştırılmasında büyük rolü olan Emir Sultan’ın, birkaç şiiri ve ölümünden sonra müritleri tarafından kaleme alınan birkaç menakıbnâme dışında herhangi bir eseri yoktur.