BoyutPedia

ERZİNCAN, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat bölümünde yer alan il. Kuzeyde Bayburt, Gümüşhane ve Giresun, batıda Sivas, Malatya, güneyde Tunceli ve doğuda da Erzurum illeriyle sınırlanır. Yüzey Biçimleri: Genellikle dağlar ve platolarla kaplı olan il topraklarının kuzeyinde Kop Dağlarının güney yamaçları yer alır. Kop Dağları üzerinde Erzincan’ı Bayburt’a bağlayan Alevi Geçidi (2.400 metre) yer alır. İlin en yüksek noktasını oluşturan Keşiş Dağları (3.537 metre) kuzeydoğudadır. Ortada Erzincan Ovası uzanır (1.218 metre); doğudan Bağırpaşa (293 metre) ve Sipyam, güneyden ise Munzur (3.129 metre) Dağları ile çevrelenir. Erzincan-Erzurum il sınırında, Karasu Vadisi’nin iki yanında Tercan Ovaları (Miadin Ovası, Pekeriç Ovası vd.) uzanır. İl topraklarının yaklaşık yüzde beşini kaplayan yaylalar; Munzur Dağlarının uzantıları üzerinde (Keşan Dağı yöresinde), Erzincan-Bingöl sınırında, Dumanlı Dağı’nın üzerinde (Abıhayat ve Uzunçayır yaylalarının bir bölümü), Karadağ üzerinde (Takkuran ve Tahsullu yaylaları) yer alır. İlin belli başlı akarsuyu, Fırat’ın en önemli kollarından biri olan Karasu Irmağı’dır. Çayırlıdere, Tuzlasuyu; Mercan, Kom, Cimin, Pahnih ve Sürperen suları, Çardaklı Deresi, Tanasur Çayı, Kadıgölü Suyu ve Miran Suyu, hem Karasu’nun kolları hem de ilin diğer akarsularıdır. İl sınırları içinde önemli sayılabilecek göl yoktur. İklim, Bitki Örtüsü ve Yaban Hayat: Erzincan, Doğu ve İç Anadolu bölgeleri arasında bir geçiş kuşağı iklimi özelliği gösterir. Yüzey biçimlerine göre, ilin kimi yörelerinde iklim farklılıkları görülür. En yağışlı aylar nisan-mayıs, en kurak aylar aralık ve ocaktır. Egemen rüzgâr batıdan eser. İl toprakları yılda ortalama 41 gün karla örtülüdür. Zayıf bir bitki örtüsüne sahip olan ilin başlıca ormanlarına, il merkezinin güneydoğusunda, Fırat Vadisi boylarında rastlanır. Mayram Dağlarında meşe ve çam; Refahiye ve Kemah yöresinde meşe, gürgen, dişbudak ve sarıçam ormanlarına seyrek de olsa rastlanır. Söğüt ve kavak, su boylarının yaygın ağaçlarıdır. Ekonomi: İlin tarıma elverişli toprakları çok sınırlıdır. Şekerpancarı, buğday, arpa, patates, zerdali, dut, domates önde gelen ürünlerdir. İl topraklarında asbest, krom, linyit, magnezit, manganez, mermer ve perlit yatakları bulunur. Türkiye’nin gelişememiş yörelerinden biridir. Madenlerin yeterince değerlendirilememesi, ticarî nitelikteki tarım ürünlerinin az oluşu, pazar ilişkilerinin sınırlı kalması, sosyo-ekonomik gelişmeyi engeller. 1939’daki deprem, kentin gelişimini büyük ölçüde etkilediğinden halk, başka illere göç etmiş, 1992’deki ikinci depremden sonra da küçük bir göç hareketi görülmüştür. 1968’de kalkınmada birinci derecede öncelikli iller kapsamına alınan Erzincan’da et kombinası, Sümerbank’ın pamuklu dokuma ve ayakkabı fabrikaları, asbest boru, yem, şeker ve süt fabrikaları bulunur. Özel kesim, daha çok küçük sanayiye yönelmiştir. Yörede, turistik amaçlı bakır eşya, alüminyum ve plastik ev eşyaları, orman ürünleri, tekstil ve gıda sanayiinde çalışan küçük iş yerleri vardır. Geleneksel halı ve kilim dokumacılığı, günümüzde hâlâ sürdürülmektedir. Turistik Yerler: Depremler yüzünden büyük hasar gören eski Erzincan yerleşim yerinde 12-13. yüzyıldan kaldığı sanılan sekizgen planlı kümbet, Akkoyunlu ve Karakoyunluların totemi koç biçiminde mezar anıtları, Çadırcı ve Bey hamamları. Kemah ve yöresi: Behramşah Kümbeti, Kemah Kalesi, Gülabi Bey Camii, Taşdibi Kilisesi, Melik Gazi Kümbeti. Tercan: Mama Hatun Kümbeti, Mama Hatun Kervansarayı.

ERZİNCAN (24)

Erzincan ilinin merkezi olan kent. Nüfusu 170.858 (2000). Erzincan Ovası’nın kuzey kenarında yer alır. Tarih boyunca önemli yolların kesiştiği bir ticaret merkezi olmuştur. Erzurum’a 192 km, Ankara’ya 688 km ve İstanbul’a 1.037 km uzaklıktadır. Tarih: Kentin tarihi üzerine fazla bilgi yoktur. MÖ bölgede Eriza adlı bir kent olduğu belirtilir. Bu dönemlerde Urartuların, Perslerin ve Ermenilerin eline geçen kent, 7. yüzyıldan sonra Arapların, daha sonra Bizanslıların egemenliği altına girdi. 1071’de Malazgirt Savaşı’yla Türklerin topraklarına katıldı. 13. yüzyılda sık sık saldırıya uğrayan Erzincan, bazı Türk beyliklerinin ve daha sonra Moğolların eline geçti. 1401’de Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. Ancak bir süre sonra Timur tarafından alındı. 1514’te yeniden Osmanlı topraklarına katıldı. 1916’da Çarlık Rusyası tarafından işgal edildi. Rusya’da 1917’de başlayan Rus Devrimi sonrası Ruslar yöreyi terk etti. 26 Şubat 1918’de yeniden Türkiye topraklarına katıldı. Yakın tarihinin en önemli olayı, 26 Aralık 1939’da büyük bir depremle hemen hemen tümüyle yıkılması ve binlerce kişinin yaşamını yitirmesidir. Depremden sonra, o zamanki yerinin kuzeyinde, daha güvenceli bölgede yeniden kuruldu. Güzel Sanatlar: Tarih boyunca birçok deprem geçirdiği için Erzincan’da tarihî değeri olan yapı kalmamıştır. Eski yerleşmede Akkoyunlu ve Karakoyunlulardan kalma mezar anıtları ile Osmanlı döneminden kalma iki hamam bulunur. Erzincan Kalesi yıkık durumdadır.

ERZİNCAN

Yüzölçümü           :  11.619 km²

Nüfusu                 :  316.841 (2000)

İlçe sayısı             :  9

İl trafik kodu         :  24

ERZİNCAN’IN İLÇELERİ

İlçe                                İlçe Nüfusu

Merkez                       170.858

Çayırlı                           17.043

İliç                                 7.691

Kemah                           9.304

Kemaliye                        7.736

Otlukbeli                         4.651

Refahiye                       15.987

Tercan                         33.643

Üzümlü                         49.928

Toplam (2000):                 316.841