'Her Şey' Hakkında Her Şey
EURİPİDES, (MÖ 480’lerde Salamis Adası - 406 Makedonya), Yunanlı trajedi yazarı. Toprak sahibi bir ailenin oğludur. Filozof Anaksagoras’tan ders aldı. Siyasî bir etkinlik göstermemekle birlikte Atinalıların saydığı ve değer verdiği bir insandı. Ancak tiyatroyu öz ve biçim açısından yenileyen bir sanatçı olarak çağı tarafından pek anlaşılamadı. Atina’da her yıl yapılan trajedi yarışmalarında yalnızca beş birincilik alabildi. Yaşlılığında Makedonya Kralı Arkelaos’un çağrısını kabul ederek onun sarayına gitti ve iki yıl sonra orada öldü. Aiskhylos ve Sophokles’le birlikte Atina’nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir. Yazdığı doksan iki oyundan günümüze on yedi trajedisi ve bir satir kalmıştır. Başlıca trajedileri: “Medea” (431), “Andromakhe” (426’ya doğru), “Elektra” (413), “İphigenia Tauris’te” (414), “İphigenia Aulis’te” (406) ve “Orestes”tir (408). Dramik çatışmaları ruhsal gerekçelere dayandırması, kadın tiplerini çizerken gösterdiği ustalığı ve insanın doğasını ele alışındaki duyarlılığı, onu çağımız yazarlarına yaklaştırır ve yapıtlarına modern bir nitelik kazandırır. Trajedilerinin odak noktasında insan vardır. O zamana dek alınyazılarının, başka bir deyişle tanrıların tutsağı olarak gösterilen insanı o, kendi tutkularıyla savaşım içinde gösterir. “Trajedi, insanın kendi içindedir.” der. Aristoteles’in “şairlerin en trajik olanı” diye tanımladığı Euripides’in dünya tiyatro edebiyatında özel bir yeri vardır. EURİPİDES’İN ESERİ ELEKTRA Yunan trajedi yazarı Euripides’in yapıtı. Trajedi, Elektra’nın, babası Agamemnon’un intikamını alması ve buna bağlı olarak gelişen olaylar üzerine kuruludur. Elektra, yıllar sonra yeniden kavuştuğu erkek kardeşi Orestes’i de, babalarının intikamını almaları gerektiğine ikna eder. Tanrı Apollon’un buyruğu da bu doğrultudadır. Agamemnon’u öldüren ve Aigistus ile evlenen Klytaimnestra’nın cezalandırılması gerekmektedir. Orestes, Aigistus’u öldürür; Elektra’ya, Klytaimnestra’nın öldürülmesinde yardım eder. Trajedinin sonunda, çektikleri acı yüzünden birbirlerine iyice yakınlaşmış olan iki kardeş, Argos’tan ayrılarak ayrı yerlere sürgüne gitmek zorunda kalırlar. Euripides’in yapıtında, karakterizasyon oldukça gelişmiştir. Olayın gelişimi, karakterlerin çizilmesine yardımcı olduğu ölçüde önemlidir. Eylem, tek başına bir amaç değildir. Trajedi, karakterlerin duygularından, çelişkilerinden ve eylemlerinden doğar. Elektra, intikam duygularıyla doludur ve annesine karşı nefreti, yıllar geçtikçe daha da güçlenir. Annesinin işlediği suçun farkında olan, ama ona karşı içgüdüsel bir sevgi de duyan Orestes’in kişiliği ikiye bölünmüştür. Trajedinin başka bir önemli noktası da, tanrıların buyrukları ve iradesiyle, bireyin kararlarının ve davranışlarının karşı karşıya getirilmesi; körü körüne tanrılara boyun eğmeye karşı çıkılmasıdır.
EURİPİDES, (MÖ 480’lerde Salamis Adası - 406 Makedonya), Yunanlı trajedi yazarı. Toprak sahibi bir ailenin oğludur. Filozof Anaksagoras’tan ders aldı. Siyasî bir etkinlik göstermemekle birlikte Atinalıların saydığı ve değer verdiği bir insandı. Ancak tiyatroyu öz ve biçim açısından yenileyen bir sanatçı olarak çağı tarafından pek anlaşılamadı. Atina’da her yıl yapılan trajedi yarışmalarında yalnızca beş birincilik alabildi. Yaşlılığında Makedonya Kralı Arkelaos’un çağrısını kabul ederek onun sarayına gitti ve iki yıl sonra orada öldü. Aiskhylos ve Sophokles’le birlikte Atina’nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir. Yazdığı doksan iki oyundan günümüze on yedi trajedisi ve bir satir kalmıştır. Başlıca trajedileri: “Medea” (431), “Andromakhe” (426’ya doğru), “Elektra” (413), “İphigenia Tauris’te” (414), “İphigenia Aulis’te” (406) ve “Orestes”tir (408). Dramik çatışmaları ruhsal gerekçelere dayandırması, kadın tiplerini çizerken gösterdiği ustalığı ve insanın doğasını ele alışındaki duyarlılığı, onu çağımız yazarlarına yaklaştırır ve yapıtlarına modern bir nitelik kazandırır. Trajedilerinin odak noktasında insan vardır. O zamana dek alınyazılarının, başka bir deyişle tanrıların tutsağı olarak gösterilen insanı o, kendi tutkularıyla savaşım içinde gösterir. “Trajedi, insanın kendi içindedir.” der. Aristoteles’in “şairlerin en trajik olanı” diye tanımladığı Euripides’in dünya tiyatro edebiyatında özel bir yeri vardır.
EURİPİDES’İN ESERİ
ELEKTRA
Yunan trajedi yazarı Euripides’in yapıtı. Trajedi, Elektra’nın, babası Agamemnon’un intikamını alması ve buna bağlı olarak gelişen olaylar üzerine kuruludur. Elektra, yıllar sonra yeniden kavuştuğu erkek kardeşi Orestes’i de, babalarının intikamını almaları gerektiğine ikna eder. Tanrı Apollon’un buyruğu da bu doğrultudadır. Agamemnon’u öldüren ve Aigistus ile evlenen Klytaimnestra’nın cezalandırılması gerekmektedir. Orestes, Aigistus’u öldürür; Elektra’ya, Klytaimnestra’nın öldürülmesinde yardım eder. Trajedinin sonunda, çektikleri acı yüzünden birbirlerine iyice yakınlaşmış olan iki kardeş, Argos’tan ayrılarak ayrı yerlere sürgüne gitmek zorunda kalırlar. Euripides’in yapıtında, karakterizasyon oldukça gelişmiştir. Olayın gelişimi, karakterlerin çizilmesine yardımcı olduğu ölçüde önemlidir. Eylem, tek başına bir amaç değildir. Trajedi, karakterlerin duygularından, çelişkilerinden ve eylemlerinden doğar. Elektra, intikam duygularıyla doludur ve annesine karşı nefreti, yıllar geçtikçe daha da güçlenir. Annesinin işlediği suçun farkında olan, ama ona karşı içgüdüsel bir sevgi de duyan Orestes’in kişiliği ikiye bölünmüştür. Trajedinin başka bir önemli noktası da, tanrıların buyrukları ve iradesiyle, bireyin kararlarının ve davranışlarının karşı karşıya getirilmesi; körü körüne tanrılara boyun eğmeye karşı çıkılmasıdır.
Bu sayfada yer alan bütün yazı, fotoğraf, resim, ilüstrasyon ve benzer diğer içerik özgündür ve Boyut Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. mülkiyetindedir. Kısmen veya tamamen hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, Intranet, DVD, Video vs) izinsiz kullanılamaz.İktibas edilemez. Tüm içerik, gerçekleşebilecek telif hakkı ihlallerine karşı elektronik sistemlerce sürekli olarak kontrol edilmekte, tespit edilen ihlaller herhangi bir uyarıya gerek duyulmaksızın yasal işleme tabi tutulmaktadır.