BoyutPedia

ERTUĞRUL, MUHSİN, (28 Şubat 1892 İstanbul - 29 Nisan 1979 İzmir), tiyatro ve film yönetmeni. Soğukçeşme ve Topkapı rüştiyesinde ve Mercan İdadîsi’nde okudu. 1909’da Erenköy’de Burhanettin Kumpanyası’nda sahneye çıktı. 1911’de tiyatro öğrenimi için Paris’e gitti. Yurda dönünce (1912), “Hamlet”i sahneye koydu ve başrolü oynadı. 1913’te Ertuğrul Sineması’nı açtı ve yeniden Paris’e gitti. 1914’te Dârülbedâyi-i Osmanî’de öğretmenlik yapmaya başladı. 1917’de Dârülbedâyi’nin seçtiği ilk telif oyun olan “Baykuş”u sahneye koydu. 1921’de Dârülbedâyi’de yönetmen oldu. Bir süre sonra yöneticilerle sanatçılar arasında çıkan bir anlaşmazlık nedeniyle İ. Galip, Behzat Butak ve Onnik Binemeciyan ile birlikte Dârülbedâyi’den çıkarılınca Avusturya’ya gitti. Şehzadebaşı Ferah Tiyatrosu’nda yığınlara yönelik ucuz gösteriler düzenledi. 1925-1927 arasında SSCB’de Stanislavski ve Meyerhold’un çalışmalarını izledi. 1927-1928 sezonunda Dârülbedâyi’nin başına getirildi. 1930’da “Dârülbedâyi” dergisini çıkardı. 1936’da Ankara Devlet Konservatuvarı’nda öğretmenlik yapmaya başladı. 1949-1951 ve 1954-1958 arası Ankara Devlet Tiyatrosu’nun genel müdürlüğü sırasında semt ve bölge tiyatroları kurdurdu. 1959’da İstanbul Şehir Tiyatroları başrejisörü oldu. 1966’da görevine son verildi. 1973’te yeniden İstanbul Şehir Tiyatroları başrejisörlüğüne atandı ve 1975’de dek bu görevi sürdürdü. Tiyatro yanı sıra sinema alanında da çalıştı. Yetmiş yıla yakın bir süre Türk tiyatrosuna büyük hizmetlerde bulundu. 1975’te yaş haddinden emekliye ayrıldı. 1979’da Ege Üniversitesi Tiyatro Bölümünce kendisine “fahrî doktor” unvanı verildi. Üniversitede törene katıldıktan birkaç gün sonra İzmir’de öldü. Cenazesi İstanbul’da toprağa verildi. Ölümünün ardından, İstanbul Belediye Meclisi tarafından Şehir Tiyatroları Harbiye Sahnesi’ne adı verildi. Ölümünün beşinci yılında adına Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tiyatro Bölümü tarafından “Ölümünün 5. Yılında Muhsin Ertuğrul” adlı bir seminer düzenlendi (1984). Özdemir Nutku, Murat Tuncay ve Efdal Sevinçli tarafından derlenen anıları “Benden Sonra Tufan Olmasın!” (1989) adıyla yayımlandı. 1922’den 1953’e dek Türk filmciliğinde en önemli yeri alan Muhsin Ertuğrul’un başlıca filmleri şunlardır: Nur Baba (1922), Ateşten Gömlek (1923), Leblebici Horhor (1923), Ankara Postası (1927), İstanbul Sokakları (1931), Bir Millet Uyanıyor (1932), Aynaroz Kadısı (1938), Bir Kavuk Devrildi (1939).