BoyutPedia

FÂİZİ (KAFZÂDE), (asıl adı Abdulhayr’dır.), (1589 İstanbul - 1622 İstanbul), şair ve yazar.  Kazasker ve şair Kafzâde Feyzullah Efendi’nin oğludur. Genç yaşta medrese öğrenimi gördü. Saray hocalarından Mustafa Efendi’nin yardımcısı oldu (1604). Sırasıyla Ekmekçizâde Ahmed Paşa Medresesi, Semaniyye medreselerinden biri, Üsküdar Valide Sultan Medresesi ve Süleymaniye medreselerinde müderrislik yaptı. Daha sonra Selânik ve ardından Şam kadılığına atandıysa da Şam kadılığının, henüz göreve başlamadan bir başkasına verilmesi üzerine İstanbul’da kaldı. Genç Osman’ın öldürülmesi sırasında yaşanan bazı olaylar karşısında son derece korkup üzüntüye kapıldı ve birkaç gün sonra da öldü. Devrinin tanınmış şairleri arasında yer alan, hatta ünlü şair Nef’î ile karşılıklı hicivleşmelerde bulunacak seviyede olan Fâizi, şairliğinden çok tezkireciliğiyle tanınır. Şiirden ziyade nesirde daha başarılıdır. Eserleri: Dîvan : Çeşitli yazma nüshaları mevcuttur. Bu nüshalardan bazılarına, diğer eserleri “Sakinâme” ve “Leylâ vü Mecnun”dan bölümler de eklenmiştir. Dîvan’da 1 naat, İmam Ali, Hasan ve Hüseyin hakkında 2 mersiye, devrin padişahına ve büyüklerine yazılmış 7 kaside ve 130 gazel yer alır. Zübdetü’l-Eşâr (Şairler Tezkiresi) : Antoloji niteliğindedir. 15. yüzyılın ikinci yarısından başlayıp, Fâizi’nin yaşadığı döneme kadar, tüm şairlerin seçme şiirlerinin yer aldığı tezkirede, şairlerin yaşamına ilişkin bilgiye yer verilmemiş, sadece bazılarının ölüm tarihleri belirtilmiştir. Eserde alfabetik sıraya göre 14’ü hanım 514 şairin adı geçer. Eserin çeşitli yazma nüshalarından bir bölümü İstanbul Üniversitesi, Süleymaniye, Nuruosmaniye ve Millet kütüphanelerindedir. Hasenât-ı Hasan : Tiryaki Hasan Paşa’nın savaşlarının ele alındığı bu eser, Namık Kemal’in Kanije savunmasıyla ilgili yapıtına da kaynaklık yapmıştır. Bunların dışında Leylâ vü Mecnun ile Sâkinâme adlı yapıtları da vardır.