BoyutPedia

FETHİ NACİ, (asıl adı: İsmail Naci Kalpakçıoğlu), (3 Nisan 1927 Giresun), yazar, eleştirmen. Ortaöğrenimini Erzurum Lisesi’nde, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde tamamladı (1949). Özel fabrikalarda muhasebecilik, personel şefliği yaptı. Gerçek Yayınevi’ni kurdu. İlk şiir ve öykü denemeleri İstanbul, Aksu, Yeşil Giresun dergi ve gazetelerinde yayımlandı. 1950’den sonra yönetimine katıldığı Yeryüzü, Beraber dergilerinde Oktay Deniz takma adıyla yazdığı eleştirilerle ilgi çekti (1951-1953). Daha sonra Pazar Postası, Dost dergilerinde yayımladığı, genellikle “İkinci Yeni” hareketine yönelik yazılarıyla o yılların verimli kalemlerinden biri olarak göründü. Dost dergisinin düzenlediği ankette 1960’ın en beğenilen eleştirmeni seçildi. 27 Mayıs 1960’tan sonra Vatan, Sosyal Adalet dergi ve gazetelerinde siyasî içerikli yazıları yayımlandı. Bu evrede Yön, Vatan ve daha sonra yönetimine katıldığı Ant dergilerinde yazdı; kapanıncaya dek Yeni Dergi’de, özellikle Türk romanı ve romancıları üzerine geniş boyutlu çalışmaları yayımlandı. Toplumcu gerçekçi eleştiri anlayışını benimsedi; edebî eserin oluşumunda toplumsal koşulların belirleyiciliğini göz önüne aldı, romanları “tip”ler açısından değerlendirdi. Yapıtları: İnsan Tükenmez (1956), Gerçek Saygısı (1959), Az Gelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm (1965), Emperyalizm Nedir (1965), Az Gelişmiş Ülkelerde Askerî Darbeler ve Demokrasi (1967), Atatürk’ün Temel Görüşleri (1968), On Türk Romanı (1971), Edebiyat Yazıları (1975), Türkiye’de Roman ve Toplumsal Değişme (1981), Eleştiri Günlüğü (1986), Bir Hikâyeci Sait Faik-Bir Romancı Yaşar Kemal (1991), Eleştiride Kırk Yıl (1994), Reşat Nuri’nin Romancılığı (1995), 50 Türk Romanı (1997), Kıskanmak (1998), Sait Faik’in Hikâyeciliği (1998), Yaşar Kemal’in Romancılığı (1998), Yüzyılın 100 Türk Romanı (1999), Dönüp Baktığımda (anı, 1999), Eleştiri Günlüğü 1 [1980 - 1986] (2002), Eleştiri Günlüğü 2 [1986 - 1990] (2002), Eleştiri Günlüğü 3 [1991 - 1992] (2002), Dünya Bir Gölgeliktir (2002).