BoyutPedia

FETİŞİZM, herhangi bir nesneye tapınma inancı ya da tutkusu. Fetişizm tüm ilkel toplumların dinsel inanç ve edimlerine karşılıktır. Auguste Comte da fetişizmi dinsellik döneminin ilk biçimi saydı ve “tüm dış nesnelere bizimkine benzeyen ama bizimkinden daha enerjik bir yaşam ulama” eğilimi olarak tanımladı. Marksist düşüncede fetişizm “meta fetişizmi” olarak geçer ve metanın değeri insanın üretici emeğine bağlı olduğu hâlde, bu değeri içkin bir değermiş gibi gösterme eğilimini anlatır. Psikiyatride fetişizm cinsel doyumun ancak belli bir nesneye (ayakkabı, çorap, iç çamaşırı) dokunmakla sağlanır olmasıdır. Fetişizm zaman zaman phallus simgesine (bot, kalem) yöneliktir ama dışkıya, idrara da yönelik olabilir. Bir cinsel sapıklık olarak fetişizm, bir nesneyi bir nesneden öne çıkarmak eğilimiyle başlar. Göğüslerin, kalçaların, baldırların, saçların, ellerin belirleyici bir anlam kazanması fetişizme geçişi açıklar. Çocuktaki ilk cinsel açılımlarda yaşanmış herhangi bir koşullu refleks olayına bağlı olan fetişizm, daha çok erkeklerde rastlanan bir sapıklıktır. Kadında fetişizm çok az görülür ve hemen her zaman penise bağlıdır. Fenichel’e göre fetişizmde koku, belirleyici etkendir.