BoyutPedia

MİCHELANGELO, (asıl adı Michelangelo di Lodovica Buonarroti’dir), (1475 Caprese/İtalya - 1564 Roma), İtalyan ressam, heykeltıraş, mimar ve şair. İtalyan Rönesansı’nın en önemli sanatçılarından biri olan Michelangelo, Floransa’da büyüdü. 13 yaşına geldiğinde, ailesinin karşı çıkmasına rağmen, ressam Domenico Ghirlandaio’nun yanına çırak olarak girdi. Giotto ve Masaccio gibi ustalardan, özellikle de büyük Floransalı heykeltıraş Donatello’dan etkilendi. Yunan ve Roma heykellerini incelemeye koyuldu. Kadavra keserek, gerçek modeller çizerek, insan figürünün artık onun için hiçbir gizli yanı kalmayıncaya dek, doğrudan çalıştı. 1489’da, Floransa’nın yöneticisi olan Lorenzo Medici’nin himayesine girdi. Bertoldo’nun öğrencisi oldu, heykel çalışmaları yaptı. Lorenzo’nun sarayındaki şairlerle ve filozoflarla tanıştı. “Madonna della Scala” (Merdivendeki Meryem) ve “Kentaurlar ile Lapithlerin Savaşı” gibi heykelleri, bu dönem ürünlerindendir. Her iki yapıtta da eski Toscana, gotik ve ilk Rönesans geleneklerinin etkisi görülür. Lorenzo’nun ölümünden sonra (1492) Medicilerin iktidarı kaybetmeleri üzerine Bologna’ya gitti (1494). Roma’da kaldığı sırada (1496-1501), “Bakkhos” ve “Pietà” adlı yapıtlarıyla, bellibaşlı heykeltıraşlar arasına girdi. Gerçek olanla ideal olanın özgün bir biçimde bütünleştirildiği “Pietà”, Yüksek Rönesans sanatının tipik bir örneğiydi. 1501’de yeniden Floransa’ya dönen Michelangelo, olgunluk çağı yapıtlarının ilki olan “Davut” heykelini yaptı. “Davut” ayrıntılı bir anatomi çalışmasıydı, bunun yanı sıra mermerin bir blok görüntüsünü korumasıyla dikkati çekti. Michelangelo daha otuz yaşında, çağının ustalarından biri sayılıyor ve kendi alanında Leonardo’nun dehasına denk görülüyordu. Floransa kenti yönetimi, Palazzo Vecchio Sarayı’nın büyük toplantı salonunun duvarına, kentin tarihiyle ilgili bir olayı resimleme görevini hem ona hem de Leonardo’ya verdi. Ne yazık ki bu iki yapıt da bitirilemedi. Michelangelo 1505’te, Papa II. Giulio tarafından Roma’ya çağrıldı. Papa, kendisi için bir mezar tasarlamasını istedi. Hiçbir zaman bitmeyen bu çalışma sırasında Michelangelo, mezar için ünlü “Musa” heykelini yaptı. Michelangelo, başyapıtı olarak değerlendirilen Sistina Kiliseciği’nin ya da Şapeli’nin tavanını, dört yılda tamamladı (1508-1512). 836 m²’lik o geniş yüzeyi iskelede sırt üstü yatıp tek başına ve yardımcısı olmaksızın resimledi; son derece heybetli bir temayı büyük bir bütünsellik içinde işledi, insan figürlerindeki ustalığıyla dikkati çekti. Hareket hâlindeki birçok insan figürünü temsil ederek insan eylemini yüceltmeye çalıştı. Parçayla parça ve parçayla bütün arasında ölçülü bir ilişki kurdu. Ahdiatik’ten alınma sahneleri, peygamberleri, kâhinleri ve İsa’nın atalarını kapsayan freksler, kendinden sonraki birçok ressamı derinden etkiledi. Tam tavana, Yaratılış ve Nuh Peygamber öykülerini resmetti. Bu fresklerin belki de en ünlüsü ve en çarpıcısı, tavan ortasındaki büyük fresklerde yer alan “Âdem’in Yaradılışı”dır. Figürlerin tümünde, heykeli andıran bir kütlesellik ve Rönesans’ın dengeli orantıları vardır. 1515’ten 1534’e kadar Medici ailesinin himayesinde çalışan Michelangelo, Medici Kilisesi’ni tasarladı ve kilisenin içindeki mezarlar için heykeller yaptı. 1534’ten sonra Roma’ya gitti ve Sistine Şapeli’nde ünlü “Kıyamet Günü” freskinden sonra Pauline Kilisesi’ni ve Vatikan’ı da fresklerle süsledi, Floransa ve Rondanini “Pietà” larını yaptı. San Pietro Kilisesi’nin kubbesini yapmaya başladı. Ayrıca, ölümünden sonra tamamlanan birçok binanın ve bir meydanın yapımına başladı. Michelangelo, birçok sone ve madrigalin yanı sıra, dini ve felsefî şiirler de yazdı. Şiirlerinde ölüm düşüncesini, günah duygusunu, umutsuzluğu ve Tanrı’ya yakarışı işledi.