BoyutPedia

MEVLÂNÂ LUTFÎ, (? - ?), Çağatay şairi. Doğum yeri ve yılı belli değildir. 15. yüzyılda Çağatay şiirinin gelişmesinde önemli katkıları olmuş, Şahruh’tan Hüseyin Baykara’ya kadar Timurlu şehzadelerinin pek çoğu tarafından saygı ve iltifat görmüştür. Ali Şîr Nevaî, ondan, “Bu kavmin üstadı ve söz melikidir” diye söz edip; Lutfî’nin, ölünceye dek Şeyh Şihabuddin-i Hiyabanî’ye bağlı kaldığından bahseder. Yaşamının büyük bölümünü Baysungur Mirza’nın yanında geçirdiği halde ölüm yılı olarak gösterilen 1482 ve 1492 tarihleri kesin değildir. Yaklaşık 100 yıl kadar yaşadığı bilinmekte olup mezarı, Herat’a bağlı Kenar Köyü’ndedir. Yapıtlarından anlaşıldığına göre, Çağatay diline hâkim olduğu, klasik edebiyatın teknik ve inceliklerini çok iyi bildiği ve kendisinden sonra gelen pek çok şairi etkilediği açıktır. Eserleri: Dîvan : İstanbul’dan başka, Londra, Paris ve Leningrad kütüphanelerinde yazma nüshaları mevcuttur. Tenkitli metni ve indeksi 1983’te Günay Karaağaç tarafından doktora tezi olarak hazırlanmış, daha sonra 1997’de yayımlanmıştır. Gül ü Nevruz : İran’da hüküm süren Muzafferîler dönemi şairlerinden Celâleddin Tabib’in 1333’te Farsça kaleme aldığı “Gül ü Nevruz” adlı eserinin manzum tercümesidir. Eser, 1411’de Sultan bin Ömer Şeyh Mirza adına yazılmış olup 1228 beyitten meydana gelir. Yurt içinde ve dışında pek çok nüshası bulunmaktadır. 1970’te Leman Dinçer tarafından Londra ve Süleymaniye kütüphanelerindeki nüshaları karşılaştırılarak bir mezuniyet tezi hazırlanmıştır.