BoyutPedia

MÂNİ, genellikle dört dizeden oluşan ve hecenin yedili ölçüsüyle söylenen bir halk edebiyatı nazım biçimidir. Mâni sözcüğünün Arapça Ma’ni (mana; anlam) sözcüğünden geldiği varsayılır. Anadolu’da bayatı, maâni, hoyrat gibi adlarla da anılır. Türk dilinin yayıldığı geniş alanda, hemen hemen her yerde söylendi. Mânilerin yaratıcısı belli değildir. Genellikle kadınlar söyler. Mâni söyleyene mânici, mâni söylemeye mâni yakmak, mâni düzmek ya da mâni atmak denir. Mânilerde birinci, ikinci ve dördüncü dizeler birbirleriyle uyaklıdır. Üçüncü dize bağımsızdır. Uyak düzeni değişebilen ve dize sayısı dörtten fazla olan mâniler de vardır. Mânilerde asıl anlam, üçüncü ve dördüncü dizelerdedir. Sonuna, anlam tamamlayan ya da pekiştiren iki dize daha eklenmiş altı dizeli mânilere yedekli mâni denir. İlk dizesi düşerek, yerini, yedi heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük ya da sözcük öbeğinin aldığı mânilere de kesik mâni denir. Mânilerde asıl konu sevgidir. Bunun dışında toplum yaşamına ilişkin her şey, mâniye konu olabilir.