BoyutPedia

NİL, (tarihte: Nilus, Arapça: En-Nil), Kuzeydoğu Afrika’da ırmak (6.676 km). Genellikle güneyden kuzeye akan Nil, Afrika Kıtası’nın en büyük; dünyanın en uzun ikinci ırmağıdır. Yüzölçümü 2.900.000 km² olan beslenme havzası Ruanda, Kenya, Tanzanya, Zaire, Sudan, Etiyopya ve Mısır’ın sınırları içinde kalır. Tanganyika (Burundi) Gölü’nün kuzeyinde doğan Nil, çığırının bu kaynak kesiminde Kasuma, Kagera gibi adlar taşır. Victoria Gölü’nü (Nil Victoria), Rimpon ve Owen şelalelerini geçer ve Kioga Gölü’ne girer. Daha sonra Murchison şelalelerini ve Albert Gölü’nü geçer ve Güney Sudan’daki bataklık ovaya varır ve Bahr ül-Cebel adını alır. No Gölü bataklıklarında, önemli kollarından biri olan Bahr ül-Gazal ile birleşerek Beyaz Nil adını alır (Arapça: Bahr ül-Ebyaz). Sobat kolunu aldığı yere kadar doğu yönünde akar (bu kol güneybatı Etiyopya’dan gelir). Buradan, yaklaşak 850 km kuzeyde, Sudan’ın başkenti Hartum’da Mavi Nil ile birleşir (Arapça: Bahr ül-Azrak). Yaklaşık 1.250 km uzunlukta olan Mavi Nil, Orta ve Kuzeybatı Etiyopya dağlarından iner ve bir kolu da Tana Gölü’nden gelir. Yaklaşık 320 km daha kuzeyde yine Etiyopya’dan gelen Atbara kolunu alır. Atbara’dan sonra artık çöl bölgesine giren Nil, denize döküldüğü yere kadar hiçbir sürekli su almaz. Vadi Halfa’da Mısır topraklarına girer ve Asvan ile Kahire arasında dar, fakat bitekliğiyle ünlü bir vadi içine yerleşir. Kahire’nin 160 km kuzeyinde geniş (23.000 km²) bir delta üzerinde, her biri 220 km uzunlukta iki kol ve ağızla Akdeniz’e dökülür. Denize ulaştığı noktalarda batıda Reşit (İskenderiye’nin doğusunda) ve doğuda Dimyat (Port Said’in batısında) bulunur. Irmağın yukarı çığırı uzun süre bilinmeden kaldı. Ancak 13. yüzyıldan başlayarak 19. yüzyıla kadar süren bir dizi keşif gezisi sonunda Nil bütünüyle tanınabildi. Eski Mısırlılar, tanrıların bir hizmetkârı, iyi bir cin saydıklarından Nil Irmağı’na saygı gösterirlerdi. Vadisi boyunca birçok uygarlık kurulmuş olan Nil, tarih boyunca Mısır’ın en önemli yaşam kaynağı oldu.