BoyutPedia

OSMAN HAMDİ BEY, (1842 İstanbul - 24 Şubat 1910), ressam, müzeci, bilim adamı ve arkeolog. Sadrazam İbrahim Ethem Paşa’nın oğludur. 1860’ta Paris’e hukuk öğrenimi için gittiyse de güzel sanatlara olan tutkusu nedeniyle bu öğrenimini bırakıp Güzel Sanatlar Akademisi’ne devam etti. 12 yıl süreyle, Paris’te yaşadı. Akademik çalışmaların yanı sıra, Paris’te, ünlü ressamlardan özel dersler alarak bu konuda kendini daha da yetkinleştirdi. Arkeoloji bilimine aşırı ilgisi vardı. Paris’ten İstanbul’a dönüşünde (1869) önce “Bağdat vilayeti Umuru Ecnebiye” müdürlüğüne atandı. 1871’de İstanbul’a dönerek “Teşrifatı Hariciye” görevinde bulundu. Daha sonra memuriyetten çekilerek salt resimle ilgilenmeye başladı ve birçok yabancı sergiye katıldı. 1881’de, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin müdürlüğüne atandı. Bu müzenin kurulmasında ve açılmasında da büyük katkıları oldu. Bu görevde bulunduğu sırada, müzeyi zenginleştirmek amacıyla birçok yerde kazılar yaptırdı. 1887’de Sayda yakınlarında yapılan bir kazıda bulunan Fenikelilere ait çok değerli eserleri İstanbul’a aktararak yaygın bir ün kazandı. Onun tarafından hazırlanmış olan müzeler hakkındaki yönetmelik, bugün bile geçerliliğini korumaktadır. Osman Hamdi Bey’e Oxford Üniversitesi tarafından fahri doktorluk unvanı verildi. Türk resminin foto-gerçekçilik anlayışının öncü sanatçılarından biri oldu. En önemli hizmetlerinden biri de Sanayi-i Nefise Mektebi’nin kuruluşunu gerçekleştirmesidir. 1881’de bu okulun müdürlüğüne atanmasıyla birlikte okul binasının yapımını kısa sürede tamamlatıp 3 Mart 1883’te okulun öğrenime açılmasını sağladı. Tam 28 yıl süreyle okulun müdürlüğünü yaptı. Yapıtlarında doğuya özgün eşya ve insan figürlerini büyük bir ustalıkla inceledi ve klasik resimde de yaygın bir ün kazandı. Portre ressamı olarak tanınan Osman Hamdi Bey, özellikle insan figürünün Türk resmine girmesine öncülük etti. Fotoğraflardan yararlanarak yaptığı tablolarda ayrıntılardaki titiz çalışmalarıyla dikkati çekti. Kaplumbağa Terbiyecisi, Mimozalı Kadın, Şehzade Türbesinde Derviş gibi eserleri Türk resminin özgün örnekleri arasında sayılır Bugün Türk sanat tarihinin önemli adlarından biri olan Hamdi Bey, özellikle Topkapı Sarayı Müzesi’nin şimdiki durumuna gelmesinde büyük rol oynadı. Vasiyeti üzerine, birçok resmine konu edindiği Gebze-Eskihisar’a gömüldü.