BoyutPedia

ÖZALP, KÂZIM, (17 Şubat 1882 Köprülü/Makedonya - 6 Haziran 1968 Ankara), Kurtuluş Savaşı komutanlarından. Üsküp Askerî Rüştiyesi’ni, Manastır Askerî İdadîsi’ni, Harp Okulu’nu ve 1905’te Harp Akademisi’ni bitirdi. Makedonya’da Bulgar çetelerine karşı savaştı. 31 Mart Ayaklanması’nı bastırmak üzere İstanbul’a gelen Hareket Ordusu’nda görev aldı. 1911’de Selânik Jandarma Alayı Takip Müfrezeleri Komutanlığı yaptı. Balkan Savaşı’na katıldı. I.Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi’nde görevlendirildi. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Şarköy ve Balıkesir’de tümen komutanlığı yaptı. Kuvâ-yi Milliye’nin Batı Anadolu’da örgütlenmesinde önemli rol oynadı. Heyet-i Temsiliye tarafından İzmir Kuzey Cepheleri Komutanlığı’na atandı. 1921’de Kocaeli Grup Komutanı oldu. Sakarya Savaşı’ndan sonra rütbesi tümgeneralliğe, Büyük Taarruz’dan sonra korgeneralliğe, 1926’da da orgeneralliğe yükseltildi. 1927’de askerlikten emekliye ayrıldı. 1922’de Fevzi Çakmak, 1923’te Rauf Orbay hükûmetlerinde Millî Savunma Bakanı olarak görev aldı. 1924-1935 arası TBMM Başkanlığı yaptı. İsmet İnönü ve Celâl Bayar hükûmetlerinde yeniden Millî Savunma Bakanlığına getirildi (1935-1937). 1950 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nden Van milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. 1954 seçimlerinden sonra siyasetten çekildi. Ankara Cebeci Askerî Mezarlığı’ndaki mezarı 30 Ağustos 1988’de Devlet Mezarlığı’na nakledildi. Anıları, “Millî Mücadele 1919-1922” (1972, 2 Cilt) ve “Atatürk’ten Anılar” (1998) adıyla yayımlandı.