BoyutPedia

PROUST, MARCEL, (1871 Paris - 1922 Paris), Fransız yazar. Aydın bir aile çevresinde yetişti ve küçük yaşta edebiyatla ilgilenmeye başladı. Çelimsiz bir çocukluğun sonlarına doğru astıma yakalandı. Bütün yaşamı boyunca bu hastalığın getirdiği sıkıntılar içinde yaşadı. Condorcet Lisesi’ni başarıyla bitirdikten sonra hastalığı nedeniyle çoğu zamanını evde odaya kapanarak geçirmeye başladı. Bu arada “Les Plaisirs et les Jours” (Zevkler ve Günler, 1896) adlı şiir kitabı yayımlandı. Kendi sıkıntılı yaşamını anlatan “Jean Santeuil” adlı ilk romanını yayımlamadı (bu roman 1952’de yayımlanmıştır). Daha sonra kendini tümüyle roman yazmaya verdi. Babasının ölümü Proust’u çok etkiledi ve annesine karşı duyduğu aşırı sevgi daha da arttı. Yapıtlarında, bu ilişkilerin ve zamanı belirli bir mekânda geçirmek zorunda olan insanın ruhsal dünyasını yansıttı. Çoğu yapıtlarında yaşanmış zamanı düşleyerek yeniden yaşayan ve canlandıran yazar böylece “geçen zamanı” sonsuzlaştırmak ister. Proust, teknik ve öz açısından romana yenilik getirmiş bir yazar olarak kabul edilmektedir. 1905 ile 1910 arasında yazmaya başladığı ve “Â la Recherche du Temps Perdu” (Geçmiş Zaman Peşinde) genel başlığı altında topladığı yedi romanı şunlardır: “Du Cote de chez Swann” (Swannların Semtinden, 1913), “A l’Ombre des Jeunes Filles en Fleurs” (Çiçeklenmiş Kızların Peşinde, 1918), “Le Coté de Guermantes” (Guermantes’ların Semtinden, 1920), “Sodome et Gomorrhe” (Sodom ve Gomore, 1922) ve ölümünden sonra yayımlanan “La Prisonnière” (Hapis Kadın, 1923), “Albertine Disparue” (Kayıp Albertine, 1925), “Le Temps Retrouvé” (Bulunmuş Zaman, 1927). Ayrıca denemeleri ve mektupları da yayımlanmıştır. Çağdaş dünya edebiyatını önemli ölçüde etkilemiş bir yazardır.