BoyutPedia

PASCAL, BLAISE, (1623 Clermont/Ferrand - 1662 Paris), Fransız din filozofu, yazar, matematik ve fizik bilgini. Zengin ve kültürlü bir ailenin oğluydu. Paris’te iyi bir öğrenim gördü. On altı yaşındayken konik kesitler üzerine bir deneme yazdı, on dokuzundayken de bir hesap makinesi tasarladı. Hava basıncının ve hidrostatiğin temel yasalarını keşfetti (1647). Daha sonra ihtimaller hesabının temellerini attı, aritmetik üçgen üzerinde çalıştı. Katolik Kilisesi içinde bir reform hareketi olan Jansenizm ile ilişki kurdu. Sağlığı bozulduğu için öğrenimini bitiremedi. Geçirdiği bir kazadan sonra koyu bir din yanlısı oldu (1654) ve ölümüne dek Jansencilerin ünlü bir manastırına kapandı. Büyük bir matematik ve fizik bilgini olarak tanınan Pascal, çağının ileri gelen yazarlarındandır. “Les Provinciales ou Lettres Ecrits par Louise de Montalte à un Provincial de ses Amis” (Taşra Mektupları, 1656-1657) Jansenizm’i savunan ve temel dinî sorunları işleyen bir yapıttır. Başlıca yapıtı sayılan “Prensées sur la Religion”da (Din Üzerine Düşünceler, 1670) yazarın amacı, dinsizleri Tanrı’ya inandırmak, dindarları da tapınmaya çağırmaktır. Pascal’a göre insan bu dünyada çaresizlik içindedir. Bu da ne kültür, ne felsefe, ne de başka dinlerle aşılabilir. İnsan ancak kendi zayıflığının bilincine vararak ve Tanrı’ya sığınarak mutluluğa erişebilir. Yapıt, zengin tanrıbilimsel, felsefî ve ruhbilimsel düşüncelerle doludur. Pascal’ın canlı, içten ve inandırıcı bir üslubu vardır. 17. yüzyıl sonlarında büyük saygınlık kazanmış bir yazardır.