BoyutPedia

REVÂNÎ, (asıl adı İlyas Şûcâ Çelebi’dir), (1475 ? Edirne - 1524 Bursa), şair. Oturduğu evin, Edirne’de Tunca nehri kıyısında olması ve nehrin akışındaki tatlılık nedeniyle Revânî mahlâsını aldığı ileri sürülür. Öğrenimini tamamladıktan sonra II. Bayezid döneminde İstanbul’a geldi ve padişah tarafından “Surre eminliği” göreviyle Mekke ve Medine’ye gönderildiyse de akçalı işlerde yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle görevinden alındı. Daha sonra İstanbul’dan ayrıldı; Trabzon valiliğiyle görevlendirilen Şehzade Selim’in yanına gitti. Yavuz Sultan Selim tahta çıkınca onunla birlikte İstanbul’a döndü; Matbah eminliği, Ayasofya Camii ve Bursa kaplıcaları mütevelliliğinde bulundu. Ömrünün son yıllarında kazancının bir kısmını hayır işlerine ayırdı. Fatih Kırkçeşme civarında bir mescid yaptırdı ve öldüğünde, bu mescidin haziresine defnedildi. Zevk ve eğlence dolu bir yaşam süren Revânî, bu yaşantısını şiirlerine de aktarmasını bilen ve devrinde çok beğenilen bir şairdi. Sehî Tezkiresi’nde, Hamse-i Rûmî adını verdiği beş mesnevîsi olduğundan söz edilirse de Revânî’nin, “Dîvân” ve “İşretnâme” dışında başka bir yapıtı bulunamamıştır. Döneminde, gazellerinden bir bölümü bestelenip kahve ve meyhanelerde okunmuştur. Eserleri: Dîvân : Şiirlerinin bir araya toplandığı yapıtın iki yazma nüshası, İstanbul Millet ve Beyazıt kütüphanelerinde bulunmaktadır. İşretnâme : Yavuz Sultan Selim’e ithaf edilen bu mesnevîde beyit sayısı 500’den fazladır. İçki âdâbı, sâkilerin görevi, içki meclisinde çalınan sazlar, eserdeki başlıca konulardır. Konu ve içerik bakımından sâkinâmelerin ilk örneği kabul edilir. İşretnâme üzerine Rıdvan Canım, “Türk Edebiyatında Sâkinâmeler ve Edirneli Revânî’nin İşretnâmesi” adıyla bir yüksek lisans tezi hazırlamıştır (1987).