'Her Şey' Hakkında Her Şey
RECAİZADE MAHMUD EKREM, (1847 İstanbul - 31 Ocak 1914 İstanbul), şair, yazar. Vaniköy Sıbyan Mektebi’nden sonra ortaöğrenimini Bayezit Rüştiyesi ve Mekteb-i İrfan’da tamamladı (1858). Arapça ve Farsçayı küçük yaşta babasından öğrendi. Harbiye İdadisi’ndeki öğrenimini yarıda bırakarak Hariciye Mektubi Kalemi’ne girdi (1862). Burada Leskofçalı Gâlib, Hersekli Ârif Hikmet, Nâmık Kemâl gibi dönemin düşün ve sanat adamlarıyla tanıştı. Fransızca öğrendiği sıralar edebiyata ilgi duydu. 1866’da Maliye Esham Kalemi’ne, üç ay sonra da Tahrir-i Emlâk Kalemi’ne geçti. Şûra-yı Devlet aza muavinliği ve azalığı, Temyiz Mahkemesi azalığı, Tanzimat Dairesi reisliği yaptı. Mülkiye Mektebi’nde ve Galatasaray’da edebiyat muallimliği görevlerinde bulundu. (1878-1887). 1908’de II. Meşrutiyet’in ilânından sonra Kâmil Paşa kabinesinde Evkaf ve Maarif Nazırlığından sonra Meclis-i Ayan azası oldu. Öldüğünde, Küçüksu Mezarlığında oğlu Nijad’ın yanına defnedildi. Nâmık Kemâl’in Avrupa’ya kaçışından sonra Tasvir-i Efkâr’ı (1867) yöneterek gazeteciliğe başlayan Recaizâde Mahmud Ekrem, şiir, roman, oyun, edebiyat tarihi türlerindeki yapıtlarıyla yenilikçi edebiyatın temsilcilerinden biri sayılır. Eski yanlısı yazarlarla yaptığı tartışmalarla ün kazanmıştır. Hamid’in ve daha sonra Tevfik Fikret’in girişimlerini destekledi. Şiirlerinde genellikle bireysel temaları işledi. Betimlemelerde yabancı sözlük ve tamlamalar kullandı. 1895’te Edebiyat-ı Cedide topluluğunun kurulmasında önemli rol oynadı; bu haraketin doğmasına yol açan “göz için değil, kulak için kafiye” anlayışı da ilk defa onun döneminde dile getirildi. “Muhsin Bey” ve “Şemsa” adlı uzun öykülerinin Nâmık Kemâl üslubuyla yazılmış şairane tasvirlerle dolu, basit öyküler sayılmasına karşılık gerçekçi bir yöntemle yazdığı “Araba Sevdası” ilk başarılı roman örneklerinden biri olarak kabul edilir. Recaizâde Mahmud Ekrem’in eski tarzda yazdığı şiirlerini topladığı ilk eser Nağme-i Seher, ikincisi Yâdigâr-ı Şebâb’tır. Yeni tarzdaki şiirlerini bir araya getirdiği Zemzeme’ler, şair olarak şöhret kazanmasında en önemli rolü oynamıştır. Tefekkür ve Pejmürde dışında en dikkate değer şiir kitabı, oğlu Nijad’ın genç yaşta ölümü üzerine yazdığı şiirlerden oluşan Nijad Ekrem’dir. Eserleri: Şiir : Nağme-i Seher (1871), Yâdigâr-ı Şebâb (1873), Zemzeme I (1881), Zemzeme II (1883), Zemzeme III (1884), Tefekkür (1886), Pejmürde (1894), Nijad Ekrem (1910), Nefrîn (1914). Oyun : Afife Anjelik (1870), Atala (1874), Vuslat (1875), Çok Bilen Çok Yanılır (1915). Hikâye ve Roman : Muhsin Bey (1889), Şemsâ (1896), Araba Sevdası (1896). Diğerleri : Talîm-i Edebiyyat (1881), Takdîr-i Elhân (1886), Takrizât (1886), Kudemâdan Birkaç Şair (1887). Recaizade Ekrem’in şiir, hikâye, roman ve oyunları, Recaizâde M. Ekrem-Bütün Eserleri, C. I-III, (haz. İ. Parlatır, N. Çetin, H. Sazyek, İst., 1997) adıyla asıllarına uygun biçimde yayımlanmıştır. RECAİZADE MAHMUD EKREM’İN ESERİ ARABA SEVDASI Recaizade Mahmud Ekrem’in romanı (1895). Romanın kahramanı şık giyinmeye, araba kullanmaya, konuşurken Fransızca sözcükler kullanmaya ve alafrangalığa özenen mirasyedi Bihruz Bey, Çamlıca gezisinde gördüğü ve soylu bir ailenin kızı zannettiği Periveş adlı hafifmeşrep bir kadına âşık olur. Bu aşkı hayalinde besler. Arkadaşı Keşfi Bey, kızın öldüğünü, bir de ablası olduğunu söyleyince bu yalana inanır. Sonra bir gün sevdiği kadına rastladığında onu kızın ablası sanarak, kızın mezarının yerini öğrenmeye çalışır. Tabiî bu arada gerçeği öğrenir ve büyük bir hayal kırıklığına uğrar. Roman, Tanzimat dönemi edebiyatının belirgin bir konusu olan alafrangalığa özenmenin ve Batı hayranlığının gülünçlüğünü belirtmek amacıyla yazılmış ve Batı tarzı yaşamı özümsemeden yalnızca biçimsel yanlarını uygulamaya çalışan insanlara eleştirel ve alaycı bir bakış açısı sergilemiştir. Araba Sevdası 1940’ta yeni harflerle de basıldı.
RECAİZADE MAHMUD EKREM, (1847 İstanbul - 31 Ocak 1914 İstanbul), şair, yazar. Vaniköy Sıbyan Mektebi’nden sonra ortaöğrenimini Bayezit Rüştiyesi ve Mekteb-i İrfan’da tamamladı (1858). Arapça ve Farsçayı küçük yaşta babasından öğrendi. Harbiye İdadisi’ndeki öğrenimini yarıda bırakarak Hariciye Mektubi Kalemi’ne girdi (1862). Burada Leskofçalı Gâlib, Hersekli Ârif Hikmet, Nâmık Kemâl gibi dönemin düşün ve sanat adamlarıyla tanıştı. Fransızca öğrendiği sıralar edebiyata ilgi duydu. 1866’da Maliye Esham Kalemi’ne, üç ay sonra da Tahrir-i Emlâk Kalemi’ne geçti. Şûra-yı Devlet aza muavinliği ve azalığı, Temyiz Mahkemesi azalığı, Tanzimat Dairesi reisliği yaptı. Mülkiye Mektebi’nde ve Galatasaray’da edebiyat muallimliği görevlerinde bulundu. (1878-1887). 1908’de II. Meşrutiyet’in ilânından sonra Kâmil Paşa kabinesinde Evkaf ve Maarif Nazırlığından sonra Meclis-i Ayan azası oldu. Öldüğünde, Küçüksu Mezarlığında oğlu Nijad’ın yanına defnedildi. Nâmık Kemâl’in Avrupa’ya kaçışından sonra Tasvir-i Efkâr’ı (1867) yöneterek gazeteciliğe başlayan Recaizâde Mahmud Ekrem, şiir, roman, oyun, edebiyat tarihi türlerindeki yapıtlarıyla yenilikçi edebiyatın temsilcilerinden biri sayılır. Eski yanlısı yazarlarla yaptığı tartışmalarla ün kazanmıştır. Hamid’in ve daha sonra Tevfik Fikret’in girişimlerini destekledi. Şiirlerinde genellikle bireysel temaları işledi. Betimlemelerde yabancı sözlük ve tamlamalar kullandı. 1895’te Edebiyat-ı Cedide topluluğunun kurulmasında önemli rol oynadı; bu haraketin doğmasına yol açan “göz için değil, kulak için kafiye” anlayışı da ilk defa onun döneminde dile getirildi. “Muhsin Bey” ve “Şemsa” adlı uzun öykülerinin Nâmık Kemâl üslubuyla yazılmış şairane tasvirlerle dolu, basit öyküler sayılmasına karşılık gerçekçi bir yöntemle yazdığı “Araba Sevdası” ilk başarılı roman örneklerinden biri olarak kabul edilir. Recaizâde Mahmud Ekrem’in eski tarzda yazdığı şiirlerini topladığı ilk eser Nağme-i Seher, ikincisi Yâdigâr-ı Şebâb’tır. Yeni tarzdaki şiirlerini bir araya getirdiği Zemzeme’ler, şair olarak şöhret kazanmasında en önemli rolü oynamıştır. Tefekkür ve Pejmürde dışında en dikkate değer şiir kitabı, oğlu Nijad’ın genç yaşta ölümü üzerine yazdığı şiirlerden oluşan Nijad Ekrem’dir. Eserleri: Şiir : Nağme-i Seher (1871), Yâdigâr-ı Şebâb (1873), Zemzeme I (1881), Zemzeme II (1883), Zemzeme III (1884), Tefekkür (1886), Pejmürde (1894), Nijad Ekrem (1910), Nefrîn (1914). Oyun : Afife Anjelik (1870), Atala (1874), Vuslat (1875), Çok Bilen Çok Yanılır (1915). Hikâye ve Roman : Muhsin Bey (1889), Şemsâ (1896), Araba Sevdası (1896). Diğerleri : Talîm-i Edebiyyat (1881), Takdîr-i Elhân (1886), Takrizât (1886), Kudemâdan Birkaç Şair (1887). Recaizade Ekrem’in şiir, hikâye, roman ve oyunları, Recaizâde M. Ekrem-Bütün Eserleri, C. I-III, (haz. İ. Parlatır, N. Çetin, H. Sazyek, İst., 1997) adıyla asıllarına uygun biçimde yayımlanmıştır.
RECAİZADE MAHMUD EKREM’İN ESERİ
ARABA SEVDASI
Recaizade Mahmud Ekrem’in romanı (1895). Romanın kahramanı şık giyinmeye, araba kullanmaya, konuşurken Fransızca sözcükler kullanmaya ve alafrangalığa özenen mirasyedi Bihruz Bey, Çamlıca gezisinde gördüğü ve soylu bir ailenin kızı zannettiği Periveş adlı hafifmeşrep bir kadına âşık olur. Bu aşkı hayalinde besler. Arkadaşı Keşfi Bey, kızın öldüğünü, bir de ablası olduğunu söyleyince bu yalana inanır. Sonra bir gün sevdiği kadına rastladığında onu kızın ablası sanarak, kızın mezarının yerini öğrenmeye çalışır. Tabiî bu arada gerçeği öğrenir ve büyük bir hayal kırıklığına uğrar. Roman, Tanzimat dönemi edebiyatının belirgin bir konusu olan alafrangalığa özenmenin ve Batı hayranlığının gülünçlüğünü belirtmek amacıyla yazılmış ve Batı tarzı yaşamı özümsemeden yalnızca biçimsel yanlarını uygulamaya çalışan insanlara eleştirel ve alaycı bir bakış açısı sergilemiştir. Araba Sevdası 1940’ta yeni harflerle de basıldı.
Bu sayfada yer alan bütün yazı, fotoğraf, resim, ilüstrasyon ve benzer diğer içerik özgündür ve Boyut Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. mülkiyetindedir. Kısmen veya tamamen hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, Intranet, DVD, Video vs) izinsiz kullanılamaz.İktibas edilemez. Tüm içerik, gerçekleşebilecek telif hakkı ihlallerine karşı elektronik sistemlerce sürekli olarak kontrol edilmekte, tespit edilen ihlaller herhangi bir uyarıya gerek duyulmaksızın yasal işleme tabi tutulmaktadır.