BoyutPedia

SAÇINIM, ışık enerjisinin, yolu üzerindeki katı, sıvı ya da gaz hâlinde küçük parçacıklardan ötürü yolundan sapması. Parçacıklar görece büyükse bu olayda hem yansıma hem de kırınım rol oynar. Parçacıklar küçükse (boyutları bir dalga boyu (l) kadarsa ya da bir molekül büyüklüğündeyse) kırınım olayı öne çıkar. Rayleigh saçınımında küçük parçacıklardan saçınan ışığın şiddeti 1/⁴ ile orantılı olarak değişir. Öyle ki küçük parçacıklardan saçınan ışık mavimtırak gözükür (Tyndall etkisi). Göğün mavi gözükmesi hava moleküllerinin varlığından ileri gelen saçınımın sonucudur. Güneşin kırmızı gözükmesi de, ışık demetinden mavi rengin saçınım yoluyla ayrılmış olmasındandır. Saçınım yalnızca ışık için değil, aynı zamanda ses ve ışınım (radyasyon) için de geçerlidir. Boyutları ses dalgalarının dalga boyundan daha büyük olan bir yansıtıcı yüzey, örneğin saçınım sonucunda yansıttığı bir notanın oktavını 16 kat şiddetlendirir. Işınımda bir maddeden geçerken parçacıklar, maddenin çekirdekleri ya da elektronlarıyla etkileşime girer. Böylece ya esnek olmayan saçınım (iki sistemin iç enerjilerinde ve çarpışma öncesi ve sonrası toplam kinetik enerjilerinde değişme olur) ya da esnek saçınım (böyle bir enerji değişimi olmaz) meydana gelir. Bunların yanı sıra değişik fiziksel durumları ele alan saçınımlardan da (Thomson saçınımı, rezonans saçınımı, potansiyel saçınımı vb.) söz edilir.