BoyutPedia

UÇAN, SAVMİ, (1885 Trabzon - 6 Şubat 1953 İstanbul), Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul’dan kaçırılarak Amasra’ya getirilen uçak parçalarını monte edip hizmete sokan askerî pilot. Bahriye Mektebi’ni bitirdikten (1910) sonra Yeşilköy Tayyare Mektebi’ne devam edip pilot oldu (1914). 1915’te İzmir Deniz Tayyare Bölük Kumandanı olarak İzmir Cephesi’nde görev aldı (Nisan 1916). İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali üzerine İstanbul’a geldi. İstanbul’un işgali sırasında üç pilot arkadaşıyla birlikte Üsküdar’dan yaya olarak yola çıkıp (2 Nisan 1920) Bilecik’e ve oradan da trenle Ankara’ya (12 Nisan) vardı. Atatürk’ten aldığı emir üzerine Konya’daki tayyareleri faaliyete geçirmek üzere Konya’ya geçti. Millî Müdafaa Hava Şubesi’ne müdür olarak atandı (Haziran 1920). Trabzon’da bulunan Gazal vapuru süvariliğine atanarak İngilizlerin Batum’dan çekilmesine kadar bu gemi ile kaçak olarak Rusların Tuapse limanından aldığı silah, cephane, altın ve sıhhiye malzemelerini Trabzon’a taşıdı. Kasım 1921’de Karadeniz’deki Amasra limanında kurduğu bir deniz tayyare istasyonunda, İstanbul’dan kaçırılan uçak parçalarını monte ederek hizmete soktu. Düşman işgalinden kurtarıldıktan sonra İzmir’e giderek, hava kuvvetleri müfettişliği emrinde Grup Kumandanlığı Vekâleti ve Tayyare Mektebi Müdürlüğü görevlerini üstlendi. 1926’da “Ailesi ecnebi olanlar hakkında çıkan kanun” gereği, eşinin Türk uyruklu Ermeni olması nedeniyle binbaşı rütbesinden emekliye sevkedildi. Türk Hava Kurumu’nda sırasıyla Beynelmilel Tayyare Kontrolörü, Türk Kuşu Şefliği yaptı. Atatürk’ün manevî kızı Sabiha Gökçen’e havacılık dersleri verdi. Mayıs 1948’de Türk Hava Kurumu Havacılık Dairesi (Türk Kuşu) Talim terbiye Müdürlüğüne getirildi. Türk havacılığına hizmetinden dolayı Harbiye Nâzırı Enver Paşa tarafından “Harp Madalyası”yla ödüllendirildi.