BoyutPedia

ÜFTÂDE, (asıl adı Mehmed Muhyiddin’dir), (? Bursa - 1580 Bursa), şair. Tezkirelerde yaşamıyla ilgili bilgiler birbirinden oldukça farklıdır. Manyas’tan gelerek Bursa’ya yerleşen bir ailenin oğlu olan Üftâde’nin iyi bir eğitim gördüğü ya da bir ipekçinin yanında çırak olarak çalıştığı ve bu yüzden mesleğinde başarılı olamadığı şeklinde farklı açıklamalar vardır. Hacı Bayram-ı Velî’nin halifelerinden Hızır Dede ile tanışıp onun himayesine girdi. Şeyhinin ölümünden sonra inzivaya çekildi ve Bursa’da bazı camilerde müezzinlik ve imamlık yaptı. Bu sırada Bursa’da kadılık ve müderrislik yapan, daha sonraları Celvetiyye tarikatı kurucularından Aziz Mahmud Hüdâyî, kendisine intisap edip halifesi oldu. Öldüğünde, Bursa Hisariçi’nde Yerkapı denilen semtte kendi yaptırdığı caminin haziresine defnedildi. Daha çok, ilâhîleriyle ünlenen Üftâde, tasavvufî şiirin önemli adlarındandır. Yunus Emre’den etkilenerek, hece vezniyle şiirler de yazmıştır. Eserleri: Divân: İlâhîlerden oluşan eser, Bursalı Tahir tarafından, bir mukaddime eklenerek 1912’de yayımlanmış; Divân’daki şiirlerin bir bölümü, “Mecmuatü’l-İlâhiyat” adı altında bir araya getirilmiştir. Vâkıât: Aslı Arapça olup iki cilttir. Halifesi Aziz Mahmud Hüdâyî tarafından bulunup düzenlenmiştir. Celvetîye tarikatının esaslarını anlatan eserde, Aziz Mahmud Hüdâyî’nin Üftâde’ye yönelttiği soruların cevapları bulunmaktadır. Yazması Süleymaniye Kütüphanesi’ndedir. Nasihat ve İrşadnâme: Üftâde’nin, halifesi Aziz Mahmud Hüdâyî’ye verdiği nasihatları içerir. Yazması Süleymaniye Kütüphanesi’ndedir. Makâlâtü’l-Âliye: Arapça yazılmıştır. Bir nüshası Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ndedir.