BoyutPedia

WALESA, LECH, (1943 Popowo), Polonyalı işçi lideri. Bir marangozun oğludur. Elektrik teknisyeni oldu. 1966’da Gdansk kentindeki Lenin Tersaneleri’ne işçi olarak girdi. İşyeri temsilcisi oldu. 1970’teki Aralık grevlerine katıldı. 1976’da bağımsız sendika kurma girişiminde bulunduğu gerekçesiyle işten atıldı. Çoğunlukla işsiz kaldı. Sık sık kısa sürelerle tutuklandı. “İşçilerin Savunması Komitesi” (KOR) ile ilişkiye girdi. Gdansk tersane işçilerinin 1980 yazında Walesa’nın yeniden işe alınması için yaptıkları ilk grevlerden sonra yerel grevin ve 16 Ağustos 1980’den sonra başlayan genel grevin önderi oldu. 18 Eylül 1980’de Bağımsız Dayanışma Sendikası’nın kurulmasından sonra koordinasyon komitesinin başına getirildi. Gierek’in görevden alınmasını sağlayan büyük grev hareketleri sırasında ılımlı bir tutum izledi. Çeşitli dış geziler yaptı. Vatikan’da Papa II. Jean Paul ile görüştü. 13 Aralık 1981’de ordunun yönetime el koyması üzerine gözaltına alındı. Uzun süre gözaltında tutulan Walesa, yönetimin koşullu serbest bırakılma önerisini reddetti. Dayanışma Sendikası’nın kapatılarak yasadışı ilan edilmesi ve Walesa’nın serbest bırakılması için yapılan grev ve gösterilerin bastırılmasından sonra Polonya hükûmeti 12 Kasım 1982’de Walesa’yı serbest bıraktı. Walesa, ancak Nisan 1983’te işine dönebildi. Walesa, örgütlediği barışçı ve sınırlı eylemler, ayrıca yaptığı barış çağrıları nedeniyle 1983 Nobel Barış Ödülü’ne lâyık görüldü. Walesa, Dayanışma Sendikası’nın yeniden yasallaşması için yapılan görüşmelerde sendikayı temsil etti ve sendikanın yasallaşmasından sonra yapılan Haziran 1989 seçimlerinde, Dayanışma Sendikası ezici bir çoğunlukla iktidara ortak oldu. Walesa ise milletvekili seçildi. 1990’da cumhurbaşkanlığı seçimlerine katıldı. Kilisenin de desteğiyle ikinci turda oyların %74’ünü alarak cumhurbaşkanı seçildi (22 Aralık 1990).