BoyutPedia

YALMAN, AHMET EMİN, (14 Mayıs 1888 Selânik - 19 Aralık 1972 İstanbul), Atatürk döneminde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı desteklediği gerekçesiyle İstiklal Mahkemesi’nde yargılanan gazeteci, yazar. 1910’da İstanbul Hukuk Mektebi’ni bitirdikten sonra ABD’ye giderek New York Columbia Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde öğrenimini tamamladı (1914). Aynı dönemde gazetecilik öğrenimi gördü. Değişik gazetelerde çalıştıktan sonra 1917’de Mehmed Asım Us’la birlikte Vakit gazetesini çıkarmaya başladı. 1914-1920 arası Dârülfünun’da sosyoloji ve Mülkiye Mektebi’nde istatistik dersleri verdi. 1919’da Damat Ferit Hükûmetince Kütahya’ya, 1920’de İngilizler tarafından Malta’ya sürüldü. Sürgün sonrası 1923’te Ahmet Şükrü Esmer ve Enis Tahsin Til’le birlikte çıkardığı Vatan gazetesinde başyazarlık yaptı. Cumhuriyet ilkelerinin savunucusu oldu; ancak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı destekleyen yazıları nedeniyle 1925’te Elâzığ İstiklal Mahkemesince gazetenin kapatılması üzerine on yıl değişik ABD şirketlerinin Türkiye temsilciliğini yaptı. 1936’da Kaynak adlı haftalık dergi çıkardı ve aynı yıl Tan gazetesini devraldıysa da 1937’de ortaklarıyla anlaşamayarak ayrıldı. 1940’ta Vatan gazetesini ikinci kez çıkarmaya başladı. Savaş yıllarında liberal demokrasinin ve Müttefikler’in savunuculuğunu yaptı. Savaştan sonra Batı tipi demokratik bir düzenin kurulmasını savundu. Demokrat Parti (DP) Hükûmeti’nin uygulamalarını överken gerici kesimleri eleştirdi. Bu yüzden 1952’de Malatya’da Milliyetçiler Derneği’nin bir üyesi tarafından yaralandı. 1959’da DP Hükûmeti’ni eleştiren bir yazısı nedeniyle on beş ay hapis cezasına çarptırıldı. 1961’de Hür Vatan gazetesini çıkardı ve ertesi yıl kapatmak zorunda kaldı. Yaşamının son döneminde çeşitli gazetelerde makaleler yazdı. Başlıca eserleri: Gerçekleşen Rüya (1938), Havalarda 50.000 km (üç cilt, 1943), Naziliğin İçyüzü (1943), Yakın Tarihimizde Gördüklerim ve Geçirdiklerim (4 cilt, 1970).