'Her Şey' Hakkında Her Şey
Ulusal Gösteri Toplantıları Verdiğim bu talimat üzerine her yerde gösteri toplantıları yapılmaya başlandı. Yalnız, birkaç yerde, bazı yersiz kuruntular yüzünden kararsızlığa düşüldüğü görüldü. Örneğin, 15.Kolordu Komutanı’nın Trabzon hakkında gönderdiği 9 Haziran 1919 tarihli şifreden: (Belge: 21) “Miting sırasında Rumların uygunsuz davranışlarda bulunabilecekleri ve hiç yoktan bir olay çıkabileceği düşüncesiyle, mitinge karar verilmişken bu kararın uygulanmadığı... gösteriyi düzenleyen heyetin toplantısında İstrati ve Polidis’in de bulunduğu” anlaşılıyordu. Trabzon, Karadeniz kıyısında ve önemli bir merkez olduğundan, orada ulusal girişimler ve faaliyetler konusunda gösterilen kararsızlık ve Yunanlılar aleyhinde yapılacak ulusal gösterilerle ilgili görüşmelerde İstrati ve Polidis Efendiler’i de bulundurmak gibi, girişimin ciddiyetsizliğine delil sayılacak gevşeklikler, elbette İstanbul ve düşmanlar için pek değerli belirtiler sayılır. Verdiğim talimattaki esasları kötüye kullanacak kadar ustalık gösterenler de oldu. Örneğin Sinop’a yeni atanan bir mutasarrıf, orada yapılan gösterileri kendisi yönetiyor ve miting kararlarını kendisi yazıp halka imza ettirdiğini söylüyor ve bize de bir örneğini gönderiyor. Bu adamın zavallı halka, gürültü patırtı arasında imza ettirdiği uzun yazılar içinde şu satırlar gizleniyordu: “Türkler ilerleyip gelişemediyse ve Avrupa’nın uygarlık ilkelerini kabul edip benimseyemediyse bu, şimdiye kadar iyi bir yönetime kavuşamadığından ileri gelmiştir. Türk milleti, ancak kendi padişahının buyruğu ve egemenliği altında olmak şartıyla, Avrupa’nın himaye ve kontrolü altında kurulacak bir yönetim şekli ile yaşayabilir.” Efendiler, Sinop halkı adına İtilâf Devletleri temsilcilerine verilen 3 Haziran 1919 tarihli bu muhtıranın altındaki imzalara göz gezdirirken, müftü vekili efendinin imzasının yanında bulunan imza, bilginize sunduğum satırları yazan ve yazdıran ruhu bana keşfettirdi. O imza, Hürriyet ve İtilâf Fırkası’nın ikinci başkanı olan zatın imzası idi.
Ulusal Gösteri Toplantıları
Verdiğim bu talimat üzerine her yerde gösteri toplantıları yapılmaya başlandı.
Yalnız, birkaç yerde, bazı yersiz kuruntular yüzünden kararsızlığa düşüldüğü görüldü. Örneğin, 15.Kolordu Komutanı’nın Trabzon hakkında gönderdiği 9 Haziran 1919 tarihli şifreden: (Belge: 21) “Miting sırasında Rumların uygunsuz davranışlarda bulunabilecekleri ve hiç yoktan bir olay çıkabileceği düşüncesiyle, mitinge karar verilmişken bu kararın uygulanmadığı... gösteriyi düzenleyen heyetin toplantısında İstrati ve Polidis’in de bulunduğu” anlaşılıyordu.
Trabzon, Karadeniz kıyısında ve önemli bir merkez olduğundan, orada ulusal girişimler ve faaliyetler konusunda gösterilen kararsızlık ve Yunanlılar aleyhinde yapılacak ulusal gösterilerle ilgili görüşmelerde İstrati ve Polidis Efendiler’i de bulundurmak gibi, girişimin ciddiyetsizliğine delil sayılacak gevşeklikler, elbette İstanbul ve düşmanlar için pek değerli belirtiler sayılır.
Verdiğim talimattaki esasları kötüye kullanacak kadar ustalık gösterenler de oldu. Örneğin Sinop’a yeni atanan bir mutasarrıf, orada yapılan gösterileri kendisi yönetiyor ve miting kararlarını kendisi yazıp halka imza ettirdiğini söylüyor ve bize de bir örneğini gönderiyor. Bu adamın zavallı halka, gürültü patırtı arasında imza ettirdiği uzun yazılar içinde şu satırlar gizleniyordu: “Türkler ilerleyip gelişemediyse ve Avrupa’nın uygarlık ilkelerini kabul edip benimseyemediyse bu, şimdiye kadar iyi bir yönetime kavuşamadığından ileri gelmiştir. Türk milleti, ancak kendi padişahının buyruğu ve egemenliği altında olmak şartıyla, Avrupa’nın himaye ve kontrolü altında kurulacak bir yönetim şekli ile yaşayabilir.”
Efendiler, Sinop halkı adına İtilâf Devletleri temsilcilerine verilen 3 Haziran 1919 tarihli bu muhtıranın altındaki imzalara göz gezdirirken, müftü vekili efendinin imzasının yanında bulunan imza, bilginize sunduğum satırları yazan ve yazdıran ruhu bana keşfettirdi. O imza, Hürriyet ve İtilâf Fırkası’nın ikinci başkanı olan zatın imzası idi.
Bu sayfada yer alan bütün yazı, fotoğraf, resim, ilüstrasyon ve benzer diğer içerik özgündür ve Boyut Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. mülkiyetindedir. Kısmen veya tamamen hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, Intranet, DVD, Video vs) izinsiz kullanılamaz.İktibas edilemez. Tüm içerik, gerçekleşebilecek telif hakkı ihlallerine karşı elektronik sistemlerce sürekli olarak kontrol edilmekte, tespit edilen ihlaller herhangi bir uyarıya gerek duyulmaksızın yasal işleme tabi tutulmaktadır.