|
Atatürk
Samsun’a Çıktı
Mustafa Kemal’in Millî Mücadele’yi başlatmak amacıyla
Samsun’a ayak bastığı gün (19 Mayıs 1919). 13 Kasım 1918’de İstanbul’a gelen
Mustafa Kemal, en umutsuz anlarda dahi vatanın ve milletin kurtuluşu için bir
şeyler yapılabileceği inancındaydı. Bu nedenle Anadolu’ya geçmek, millî bir
teşkilât kurup mücadeleyi Anadolu’dan başlatmak kararındaydı. Bu sırada, Samsun
ve yöresindeki bir asayiş konusu, Mustafa Kemal’e, Anadolu’ya geçme konusunda
tarihî bir fırsat yarattı. Bu sırada Samsun ve yöresindeki Rum çeteleri,
köyleri basmakta ve Türkleri öldürmekteydiler. Bu durum karşısında Samsun’daki
makineli tüfek bölüğünden Teğmen Hamdi, emrindeki askerlerle dağa çıkıp Türk
milis güçleriyle birleşmişti. Bu durumdan kuşkulanan İngilizler, karışıklığın
önlenmesini, aksi halde bölgenin işgal edileceğini bildirdiler. Damat Ferit
Paşa Hükûmeti, geniş yetkilere sahip bir kumandanı Samsun’a gönderme kararı
aldı ve görev, Mustafa Kemal’e önerildi. Karşısına çıkan bu tarihî fırsatı
kabul eden Mustafa Kemal, başarılı olmak için, bir unvana ve yetkiye ihtiyaç
olduğunu bildirdi. Genelkurmay’daki arkadaşlarının yardımıyla Dokuzuncu Ordu
Müfettişliğine atanan ve geniş yetkilerle göreve getirildi. Samsun’a çıktıktan
sonra bölgede güvenlikle ilgili bazı önlemler alınırken, ordunun ve milletin
savaşa hazırlanması için Erzurum’daki 15.Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir ve
Ankara’daki 20.Kolordu Komutanı Ali Fuat (Cebesoy) paşalarla bağlantı kurup,
başlatmış olduğu Kurtuluş Mücadelesi için görüş birliğine varan Mustafa Kemal,
bu görüşme sonrası Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerini birleştirmenin ve Anadolu’nun
güvenilir yerinde bir kongre toplamanın hazırlıkları içinde oldu. Samsun’da bir
hafta kaldıktan sonra 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçen Mustafa Kemal, gittiği
her yerde asker ve sivil yöneticilerle, halkla, yörenin ileri gelenleriyle
görüşüp onları Kurtuluş Mücadelesi’ne hazırlamaya çalıştı. Mustafa Kemal, 28
Mayıs 1919’da Havza’dan kumandanlara ve valilere gönderdiği telgrafta: “…Her
yerde halkın, gösteriler düzenleyerek düşman saldırısını protesto etmelerini”
bildirdi. Mustafa Kemal, bu protestolarla millî tehlikeye karşı halkın
kaynaşmasını, uyanmasını ve ortak bir amaca yönelmesini arzuluyordu. Protesto
mitinglerinin en görkemlisi olan İstanbul mitinginden sonra işgal devletlerinin
ilk tepkisi, hükûmete baskı yaparak Mustafa Kemal’i geri çağırtmak oldu. Geri
dönmeyi kabul etmeyen Mustafa Kemal, bu davranışıyla İstanbul Hükûmeti’ne ve
işgal devletlerine karşı, milletin çıkarlarını savunmak üzere korkmadan ortaya
atıldığını göstermiş oluyordu.
Bandırma Vapuru ile yola çıkan Mustafa Kemal ve
arkadaşları Samsun’da...
|
|