BoyutPedia

Vilâyât-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

(Doğu İlleri Ulusal Hakları Savunma Derneği)

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan (30 Ekim 1918) sonra, Doğu illerini savunmak ve Ermenilerden kurtarmak amacıyla kurulan dernek. 2 Aralık 1918’de kuruldu. “Le Pays” (Yurt) adlı Fransızca bir gazete yayımlayarak Avrupa’da kamuoyu oluşturmaya çalıştı. Süleyman Nazif, Zülfü Tigrel, Hoca Raif Efendi gibi isimlerin yer aldığı derneğin etkili bir konuma gelmesi, Erzurum Şubesi’nin kuruluşu (10 Mart 1919) ve Erzurum Kongresi’nin (23 Temmuz-7 Aralık 1919) toplanmasıyla gerçekleşti ve adı Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti olarak değiştirildi. Mustafa Kemal’in de üye olduğu dernek, Sivas Kongresi’nde (4-11 Eylül 1919) alınan karar sonucu, diğer dernekler gibi “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti” içinde yer aldı.