BoyutPedia

İngiliz Muhipleri Cemiyeti

I. Dünya Savaşı sonunda İngiliz çıkarlarını korumak ve Türk bağımsızlık hareketini engellemek amacıyla kurulan İngiliz mandası yanlısı dernek. 20 Mayıs 1919’da kuruldu. Derneğin başkanlığını Kâmilpaşazâde Şevket Bey, ikinci başkanlığını Said Molla üstlendi. Rıza Tevfik, Miralay Sadık, Şeyhülislâm Mustafa Sabri, Gümülcineli İsmail ise, derneğin diğer üyeleriydi. İstanbul gazetesinde yayımlanan birçok yazıyla, bu arada Ref’i Cevat Ulunay’ın yazılarıyla desteklendi. Hürriyet ve İtilâf Fırkası’yla yakın ilişki içinde bulunan cemiyet, İstanbul’da 20’den çok şube açtı. 1921’de Hürriyet ve İtilâf Fırkası’nın güçlü isimlerinden Miralay Sadık ile Gümülcineli İsmail’in yandaşları, cemiyetin yönetimini ele geçirdi. İstanbul’da Ulusal Kurtuluş Savaşı’nı destekleyenlere karşı yürütülen ele geçirme ve yok etme kampanyasına da katılan dernek, barışsever görüntü altında, İngiliz sömürgeciliğinin beşinci kolu olarak çalıştı. Kurtuluş Savaşı’nın başarıya ulaşması üzerine siyaset sahnesinden silindi ve cemiyetin birçok üyesi yurt dışına kaçtı; tutuklanan bazı üyeleri Ankara İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanıp çeşitli cezalara çarptırıldı.