BoyutPedia

Refik Saydam

8 Eylül 1882 İstanbul

7 Temmuz 1942 İstanbul

Türkiye Cumhuriyeti’nin beşinci başbakanı, hekim. 1905’te Askerî Tıbbiye’yi doktor yüzbaşı olarak bitirdikten sonra Gülhane Askerî Hastanesi’nde ve çeşitli birliklerde hekim olarak görev yaptı. Alman ordusunda staj yaparken, Balkan Savaşı’nın çıkması üzerine yurda döndü. I.Dünya Savaşı’nda Sahra Sıhhiye Müfettişi Yardımcılığına atandı ve Mondros Ateşkes Antlaşması’na kadar bu görevde kaldı. Mütareke yıllarında İzmit Şayak Fabrikası hekimliğine atandıysa da görev yerine gitmeyip, geçici olarak Dokuzuncu Ordu Müfettişliği Sıhhiye Reis Yardımcılığına nakledildi ve Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Samsun’a giden heyet içinde yer aldı. Dokuzuncu Ordu Müfettişlik Karargâhı’nın lağvedilmesi üzerine Erzurum Askerî Hastanesi’ne atandı; fakat Mustafa Kemal Paşa’dan ayrılmayarak onunla birlikte Sivas ve Ankara’ya geldi. Birinci TBMM’ye Bayazıt milletvekili olarak seçildi ve ölümüne dek parlamentoda kaldı. Cumhuriyet hükûmetlerinin hemen hepsinde görev aldı. 4 Mart 1924’ten 26 Ekim 1937’ye kadarki İnönü hükûmetlerinin tümünde Sağlık Bakanlığı yaptı. Türkiye’de birçok sağlık tesisinin yapımı ve kanunlarının çıkarılması, bakanlığı döneminde gerçekleşti. Atatürk’ün ölümünden sonra, Celâl Bayar Hükûmeti’nde Dahiliye Vekilliği yaptı. 25 Ocak 1939’da Başbakanlığa getirildi ve 9 Temmuz 1942’ye dek görevini sürdürdü. İç ve dış sorunlar bakımından çok ağır ve buhranlı geçen II.Dünya Savaşı sırasında İstanbul’un iaşe durumunu düzeltmek için geldiği İstanbul’da kalp krizi geçirerek öldü.